Tài liệu ôn tập học kì II môn Sinh Lớp 12 - Năm học 2019-2020 (Giảm tải) - Phần 1

Nội dung tài liệu: Tài liệu ôn tập học kì II môn Sinh Lớp 12 - Năm học 2019-2020 (Giảm tải) - Phần 1

1. SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO VĨNH LONG TRƯỜNG PTTH PHẠM HÙNG TỔ SINH HỌC ------------------------------------------------------------------------- TẬP BÀI HỌC SINH HỌC 12 CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN H Ọ V À T Ê N H S: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LỚP 12X: . . . . . . . . . . HỌC KÌ II NĂM HỌC: 2019 – 2020
2. BÀI 24: CÁC BẰNG CHỨNG TIẾN HĨA I. KHÁI NIỆM VỀ BẰNG CHỨNG TIẾN HỐ : 1. Bằng chứng tiến hố là các bằng chứng chứng minh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Bằng chứng tiến hĩa gián tiếp gồm: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. BẰNG CHỨNG TẾ BÀO HỌC VÀ SINH HỌC PHÂN TỬ: 4 Các tế bào của tất cả các lồi sinh vật hiện nay đều sử dụng chung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . đều dùng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . chứng tỏ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Phân tích trình tự . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . hay trình tự . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ở các lồi khác nhau cĩ thể cho biết . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Các lồi cĩ họ hàng càng gần thì trình tự axít amin và trình tự nuclêơtit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BÀI 25: HỌC THUYẾT ĐACUYN I. CÁC QUAN SÁT VÀ SUY LUẬN CỦA ĐACUYN 1 Sinh sản SV cĩ xu hướng sinh ra 1 số lượng con 2 Nguyên liệu (1) SV luơn xuất hiện các biến dị cá thể là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tiến hĩa (2) Phần nhiều biến dị cá thể . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Xu hướng phát QTSV cĩ xu hướng triển quần thể II. CHỌN LỌC TỰ NHIÊN ( CLTN ) 4 Đối tượng 5 Nguyên liệu 6 Nội dung Tích lũy 7 Thực chất Là phân hĩa khả năng sống sĩt và sinh sản 8 Kết quả III. HỌC THUYẾT ĐACUYN: 9 Nguyên nhân tiến hố 10 Hình thành các đặc điểm thích nghi 11 Hình thành lồi mới 12 Chiều hướng tiến hố BÀI 26. HỌC THUYẾT TIẾN HĨA TỔNG HỢP I. HỌC THUYẾT TIẾN HĨA TỔNG HỢP HIỆN ĐẠI 1. Tiến hĩa nhỏ và tiến hĩa lớn : Thuyết tiến 1 Tiến hĩa chia thành 2 quá trình hĩa tổng hợp Tiến hĩa 2 - Tiến hĩa nhỏ là quá trình . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nhỏ đến 1 lúc xuất hiện . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Diễn ra trên quy mơ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Đơn vị tiến hĩa là . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Tiến hĩa lớn - Tiến hĩa lớn là quá trình . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Diễn ra trên quy mơ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Ranh giới giữa tiến hĩa lớn và tiến hĩa nhỏ là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3. 2. Nguồn biến dị di truyền của quần thể 4 Nguồn biến dị - Biến dị sơ cấp : là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . di truyền - Biến dị thứ cấp : là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . của quần thể - Nguồn biến dị bổ sung : là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . II. SO SÁNH HỌC THUYẾT CỦA ĐACUYN VÀ THUYẾT TIẾN HĨA TỔNG HỢP: Các nội dung HỌC THUYẾT CỦA ĐACUYN THUYẾT TIẾN HĨA TỔNG HỢP 1 Nguyên liệu 2 Các nhân tố . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tiến hĩa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Sự hình thành . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . đặc điểm thích nghi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Sự hình thành . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . lồi mới . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Chiều hướng tiến hĩa BÀI 26. HỌC THUYẾT TIẾN HĨA TỔNG HỢP (tiếp theo) III. CÁC NHÂN TỐ TIẾN HĨA 1 Khái niệm - NTTH là các nhân tố . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . NTTH - Gồm 5 nhân tố là. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Đột biến 2 Tần số - Xét từng gen, ở mỗi thế hệ đột biến gen phát sinh với tần số . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . phát sinh đột biến  ĐBG làm thay đổi TS Alen và TPKG của QT. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Trong quần thể, ở mỗi thế hệ đột biến gen phát sinh với tần số . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Các nhân Tần số phát sinh ĐBG phụ thuộc vào . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tố ảnh hưởng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Giá trị Giá trị thích nghi của gen đột biến cĩ thể thay đổi khi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . thích nghi của ĐBG 5 Y nghĩa Đột biến cung cấp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  quá trình giao phối tạo nên . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Di- nhập gen 6 Khái Giữa các QT thường cĩ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . niệm (cách li . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ) gọi là Di- nhập gen hay dịng gen 7 Y nghĩa - Các cá thể nhập cư. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Các cá thể di cư ra khỏi QT làm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4. 3. Giao phối khơng ngẫu nhiên 8 Các Gồm các kiểu:. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . dạng 9 Đặc Khơng làm thay đổi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . của QT nhưng làm thay đổi . . . . . . . . . điểm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Kết quả BÀI 26. HỌC THUYẾT TIẾN HĨA TỔNG HỢP (tiếp theo) 4. Các yếu tố ngẫu nhiên gây biến động DT hay phiêu bạt DT 1 Khái Là sự biến đổi TPKG và TS alen của QT gây nên bởi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . niệm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 Thay đổi Với QT cĩ kích thuớc càng nhỏ thì các yếu tố ngẫu nhiên. . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . TS alen và TPKG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Đặc - Thường xảy ra đối với những QT. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . điểm của sự biến - Thay đổi TS alen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . động di - Một alen cĩ lợi cũng cĩ thể. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . truyền 4 Kết quả Làm. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tác động 5. Chọn lọc tự nhiên 6 Thực chất CLTN thực chất là quá trình. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Tác động - CLTN tác động trực tiếp lên . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . của CLTN - Khi mơi trường thay đổi theo một hướng thì CLTN sẽ làm thay đổi tần số alen . . .. . . . . . . . 8 Vai trị CLTN quy định . . . . . . . . . . . . . . . . vì là nhân tố tiến hĩa. . . . . . . . . . . . . . . . . CLTN 9 Kết quả CLTN dẫn đến hình thành. . . . . . . . . . . . . . . . CLTN 10 Tốc độ - Chọn lọc chống lại alen trội : CLTN làm thay đổi TS alen trội của QT. . . . . . . . . . . . . . . làm thay đổi tần vì gen trội . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . số alen - Chọn lọc chống lại alen lặn : CLTN làm thay đổi TS alen lặn của QT. . . . . . . . . . . . . . . của CLTN vì gen lặn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28. LỒI I. Khái niệm lồi sinh học. 1 Lồi sinh học của Lồi giao phối gồm các cá thể cĩ khả năng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ơnxt . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mayơ. 2 Tiêu - Hai QT thuộc cùng 1 lồi chỉ trở thành 2 lồi mới khi chúng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. chuẩn phân biệt - Phân biệt hai lồi thân thuộc: 2 lịai + Đối với lồi SSHT, tiêu chuẩn. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . khác nhau. + Đối với các lồi vikhuẩn, thường dùng tiêu chuẩn . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . + Nhiều khi phải sử dụng kết hợp nhiều đặc điểm: . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5. Bài 29. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LỒI I. HÌNH THÀNH LỒI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ 1. Vai trị của cách li địa lí trong quá trình hình thành lồi mới. . . 1 Khái là những trở ngai về mặt địa lí: sơng, núi, biển.. ngăn cản cá thể của các quần thể .. . . . . . . niệm cách li . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . địa lí. 2 Vai trị - Sự cách li địa lí cĩ vai trị . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sự khác biệt về tần số alen và TPKG cách li địa lí. giữa các quần thể được tạo ra bởi các nhân tố . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Sự cách li địa lí . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . 3 Đặc - Cách li sinh sản . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . điểm cách li . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sinh sản - Sự cách li sinh sản xuất hiện giữa các quần thể là . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Hình - Đối tượng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . thành lồi mới - Cơ chế: + Cách li địa lí làm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . = con + CLTN và các nhân tố tiến hố khác . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . đường địa lí. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Thời gian: Thường xảy ra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bài 30. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LỒI (tt) II. HÌNH THÀNH LỒI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÍ 1. Hình thành lồi = cách li tập tính: 1 Trong 1 hồ ở Châu Phi, cĩ 2 lồi cá giống nhau về hình thái và chỉ khác nhau về màu sắc nhưng Ví dụ chúng khơng giao phối với nhau. Khi nuơi các cá thể của 2 lồi trong 1 bể cá cĩ chiếu ánh sáng đơn sắc → màu sắc chúng trơng giống nhau  chúng giao phối với nhau. 2 Cơ chế - Do đột biến, một số cá thể của 1 quần thể cĩ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . hình thành lồi = cách . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . li tập tính. - Lâu dần, sự khác biệt về vốn gen do . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Hình thành lồi mới = cách li sinh thái. 3 Ví dụ Một lồi cơn trùng luơn sống ở lồi cây A → một số cá thể phát tán sống ở lồi cây B trong cùng khu vực địa lí. Các cá thể di cư này sinh sản, hình thành quần thể mới, ít giao phối với quần thể gốc sống ở lồi cây A. - Dưới tác động của các nhân tố tiến hố làm phân hĩa vốn gen của 2 quần thể đến một lúc nào đĩ xuất hiện cách li sinh sản thì lồi mới hình thành. 4 Hình - Đối tượng: thường xảy ra đối với các lồi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . thành lồi = - Cơ chế : + Trong . . . . . . . . . . . . . khu phân bố, các QT của lồi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . cách li + Trong . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sinh thái. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . → . . . . . . . . . . . . . . . . . . . → hình thành lồi mới. 3. Hình thành lồi mới nhờ cơ chế lai xa và đa bội hĩa. 5 Đối tượng - Đối tượng: thường xảy ra đối với 8 Đặc điểm chung - Thường gắn liền với quá trình . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . của sự hình thành lồi mới. - Lồi mới hình thành phải là
6. Chương II. SỰ PHÁT SINH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA SỰ SỐNG TRÊN TRÁI ĐẤT Bài 32 . NGUỒN GỐC SỰ SỐNG A. CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT SINH SỰ SỐNG : I. TIẾN HĨA HĨA HỌC : 1 Tiến hĩa hố học là giai đoạn tiến hĩa hình thành II. TIẾN HĨA TIỀN SINH HỌC : 6 Tiến hĩa tiền sinh học là giai đoạn tiến hĩa hình thành B. PHÁT TRIỂN SỰ SỐNG : TIẾN HĨA SINH HỌC 8 Tiến hĩa sinh học là giai đoạn tiến hĩa hình thành 8 Tiến hĩa sinh học diễn ra dưới tác dụng của nhân tố nào? Bài 33. SỰ PHÁT TRIỂN CỦA SINH GIỚI QUA CÁC ĐẠI ĐỊA CHẤT II. LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA SINH GIỚI QUA CÁC ĐẠI ĐỊA CHẤT: 2. Sinh vật trong các đại địa chất : Đại Phát sinh Tân Sinh Trung sinh Cổ Sinh Nguyên sinh Thái cổ Bài 34. SỰ PHÁT SINH LỒI NGƯỜI 1. Bằng chứng về nguồn gốc động vật của người : 1 Bằng chứng Cĩ sự giống nhau về các đặc điểm giải phẫu giữa người và . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . giải phẫu so sánh . và nhất là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . 2 Những điểm (1) kích thước cơ thể đều cao 1,5– 2 m; cĩ 12 -13 đơi xương sườn; 5– đốt sống cùng; 32 chiếc răng giống nhau (2) đều cĩ 4 nhĩm máu, cĩ Hb giống nhau. (3) kích thước, hình dạng tinh trùng, cấu tạo nhau thai, .. giống giữa người nhau. (4) vượn người cĩ một số tập tính giống người: biết biểu lộ tình cảm vui, buồn, .. và vượn (5) Bộ gen người và tinh tinh giống nhau trên 98%. người  chứng tỏ người và vượn người cĩ nguồn gốc chung và cĩ quan hệ họ hàng rất thân thuộc. 2. Các giai đoạn phát sinh lồi người : 3 Lồi người Sau khi tách ra từ tổ tiên chung, nhánh người cổ đại phân hĩa thành nhiều nhánh, trong đĩ cĩ 1 nhánh xuất hiện tiến hĩa tạo nên chi Homo. Trong chi Homo (H), lồi người xuất hiện đầu tiên là . . . . . . . . . . . đầu tiên 4 Các giai - Trình tự tiến hĩa của lồi người . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . đoạn tiến hĩa tiếp - Người tối cổ Homo. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . theo của - Người cổ Homo. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . lồi người - Người hiện đại Homo. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . .
7. TRẮC NGHIỆM PHẦN SÁU. TIẾN HĨA Câu 1. Ở cấp độ phân tử, mối quan hệ họ hàng giữa các lồi thể hiện qua trình tự A. axit amin của prơtêin và thành phần cấu trúc tế bào. B. các nuclêơtit của gen và thành phần cấu trúc tế bào. C. axit amin của prơtêin và trình tự các nuclêơtit của gen. D. các gen trên NST và axit amin của prơtêin. Câu 2. Bằng chứng nào sau đây khơng được xem là bằng chứng sinh học phân tử ? A. Các cơ thể sống đều được cấu tạo bởi tế bào. B. ADN của các lồi sinh vật đều được cấu tạo từ 4 loại nuclêơtit. C. Mã di truyền của các lồi sinh vật đều cĩ đặc điểm giống nhau. D. Prơtêin của các lồi sinh vật đều được cấu tạo từ khoảng 20 loại axit amin. Câu 3. Các bằng chứng tiến hố về giải phẫu so sánh, tế bào học và sinh học phân tử đã chứng minh sinh giới đã tiến hĩa A. ngẫu nhiên. B. đồng qui. C. theo những hướng khác nhau. D. từ 1 tổ tiên chung. Câu 4. Nhà khoa học đầu tiên đưa ra quan niệm về sự tiến hĩa bằng cơ chế CLTN là A. Lamac. B. Đacuyn. C. Mayơ. D. Menđen. Câu 5. Nhà khoa học đầu tiên đưa ra khái niệm về biến dị cá thể là A. Lamac. B. Đacuyn. C. Mayơ. D. Menđen. Câu 6. Nhà khoa học đầu tiên chứng minh thành cơng nguồn gốc chung của sinh giới là A. Lamac. B. Đacuyn. C. Mayơ. D. Menđen. Câu 7. Theo Đacuyn, biến dị cá thể là A. những biến dị di truyền được trong quá trình sinh sản. B. bao gồm các đột biến và biến dị tổ hợp. C. những biến dị phát sinh trong quá trình phát triển cá thể. D. những sai khác giữa các cá thể của cùng một bố mẹ phát sinh trong quá trình sinh sản. Câu 8. Theo quan niệm của Đacuyn, nguồn nguyên liệu chủ yếu của quá trình tiến hĩa là A. đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể. B. đột biến gen. C. biến dị cá thể. D. đột biến số lượng nhiễm sắc thể. Câu 9. Theo quan niệm Đacuyn, đối tượng bị tác động trực tiếp của chọn lọc tự nhiên là A. tế bào. B. cá thể. C. lồi. D. quần thể. Câu 10. Theo Đacuyn, chọn lọc tự nhiên trong phạm vi rộng lớn, qua thời gian lịch sử lâu dài đã tạo ra A. các quần thể sinh vật cĩ nhiều kiểu gen quy định kiểu hình thích nghi với mơi trường. B. các lồi sinh vật cĩ nhiều cá thể thích nghi với mơi trường. C. các lồi sinh vật cĩ kiểu gen quy định các đặc điểm thích nghi với mơi trường. D. các cá thể sinh vật cĩ nhiều đặc điểm thích nghi với mơi trường. Câu 11. Theo quan niệm của Đacuyn, thực chất của CLTN là A. sự phân hĩa khả năng sống sĩt và sinh sản của các cá thể trong quần thể. B. sự phân hĩa khả năng sinh sản của các kiểu gen trong quần thể. C. sàng lọc những cá thể mang kiểu gen cĩ lợi. D. tồn tại và phát triển ưu thế của những quần thể cĩ nhiều kiểu gen thích nghi. Câu 12. Luận điểm nào sau đây khơng phải của Đacuyn? A. Cơ chế tiến hố là sự tích luỹ các biến dị cĩ lợi, đào thải các biến dị cĩ hại dưới tác động của CLTN. B. Nguyên nhân tiến hố là do tác động của CLTN thơng qua các đặc tính biến dị và di truyền của SV. C. Lồi được hình thành dưới tác động của CLTN theo con đường phân li tính trạng. D. Những biến đổi của SV do ngoại cảnh và tập quán hoạt động đều di truyền và tích lũy qua các thế hệ. Câu 13. Nhân tố tiến hĩa là các nhân tố A. làm xuất hiện các tổ hợp gen mới trong quần thể. B. làm biến đổi tần số tương đối của các alen trong quần thể. C. làm biến đổi tần số các kiểu gen trong quần thể. D. làm biến đổi tần số các alen và các nhân tố làm thay đổi tần số các kiểu gen. Câu 14. Xét các nhân tố tự nhiên: (1) Đột biến.(2) CLTN.(3) Giao phối khơng ngẫu nhiên. (4) Di - nhập gen. (5) Các yếu tố ngẫu nhiên. (6) Giao phối ngẫu nhiên (ngẫu phối). Các nhân tố tiến hố gồm: A. Tất cả các nhân tố trên. B. (1), (2), (3), (4), (5). C. (1), (2), (3), (4), (6). D. (1), (2), (4), (5), (6). Câu 15. Theo quan niệm hiện đại, nhân tố nào sau đây khơng phải là nhân tố tiến hĩa? A. Giao phối ngẫu nhiên. B. Giao phối khơng ngẫu nhiên. C. Chọn lọc tự nhiên. D. Các yếu tố ngẫu nhiên. Câu 16. Đối với từng gen riêng rẻ thì đột biến A. phát sinh với tần số rất nhỏ từ 10-6 – 10-4. B. phát sinh với tần số rất lớn. C. tạo ra nhiều alen mới qua mỗi thế hệ. D. khơng thể phát sinh. Câu 17. Trong quần thể, đột biến A. phát sinh với tần số rất nhỏ từ 10-6 - 10-4. B. phát sinh với tần số rất lớn. C. tạo ra nhiều alen mới qua mỗi thế hệ. D. khơng thể phát sinh. Câu 18. Theo thuyết tiến hĩa hiện đại, nhân tố đột biến cĩ vai trị nào sau đây? A. Quy định chiều hướng tiến hĩa. B. Cung cấp nguồn nguyên liệu thứ cấp cho quá trình tiến hĩa. C. Làm thay đổi tần số alen mà khơng làm thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể. D. Tạo ra nguyên liệu sơ cấp, làm phong phú vốn gen của quần thể. Câu 19. Vai trị của CLTN là nhân tố A. tạo ra nguồn nguyên liệu thứ cấp cho tiến hố. B. tạo ra các dịng gen giữa các quần thể trong lồi. C. gây ra sự biến động di truyền thúc đẩy quá trình hình thành lồi mới. D. duy nhất làm thay đổi định hướng tần số tương đối của các alen vì thế qui định chiều hướng tiến hố.
8. Câu 20. Vai trị của sự di – nhập gen là nhân tố A. tạo ra nguồn nguyên liệu thứ cấp cho tiến hố. B. tạo ra các dịng gen giữa các quần thể trong lồi. C. gây ra sự biến động di truyền thúc đẩy quá trình hình thành lồi mới. D. duy nhất làm thay đổi định hướng tần số tương đối của các alen vì thế qui định chiều hướng tiến hố. Câu 21. Vai trị của các yếu tố ngẫu nhiên là nhân tố A. tạo ra nguồn nguyên liệu thứ cấp cho tiến hố. B. tạo ra các dịng gen giữa các quần thể trong lồi. C. gây ra sự biến động di truyền thúc đẩy quá trình hình thành lồi mới. D. duy nhất làm thay đổi định hướng tần số tương đối của các alen vì thế qui định chiều hướng tiến hố. Câu 22. Vai trị của sự giao phối ngẫu nhiên là nhân tố A. tạo ra nguồn nguyên liệu thứ cấp cho tiến hố. B. tạo ra các dịng gen giữa các quần thể trong lồi. C. gây ra sự biến động di truyền thúc đẩy quá trình hình thành lồi mới. D. duy nhất làm thay đổi định hướng tần số tương đối của các alen vì thế qui định chiều hướng tiến hố. Câu 23. Vai trị của sự giao phối khơng ngẫu nhiên là nhân tố A. tạo ra nguồn nguyên liệu sơ cấp và thứ cấp cho tiến hố. B. tạo ra các dịng gen giữa các quần thể trong lồi. C. gây ra sự biến động di truyền, thúc đẩy nhanh quá trình hình thành lồi mới. D. tạo điều kiện cho các gen lặn biểu hiện do làm tăng dần tỉ lệ các kiểu gen đồng hợp. Câu 24. Các nhân tố nào sau đây vừa làm thay đổi tần số alen vừa cĩ thể làm phong phú vốn gen của quần thể? A. Chọn lọc tự nhiên và giao phối khơng ngẫu nhiên. B. Chọn lọc tự nhiên và các yếu tố ngẫu nhiên. C. Giao phối ngẫu nhiên và các cơ chế cách li. D. Đột biến và di - nhập gen. Câu 25. Nhân tố tiến hĩa nào sau đây khơng làm thay đổi tần số alen nhưng làm thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể theo hướng tăng dần tỉ lệ đồng hợp tử và giảm dần tỉ lệ dị hợp tử? A. Chọn lọc tự nhiên. B. Giao phối khơng ngẫu nhiên. C. Di – nhập gen. D. Đột biến. Câu 26. Nhân tố tiến hĩa nào sau đây cĩ thể làm cho một alen cĩ lợi bị loại bỏ hồn tồn khỏi quần thể và một alen cĩ hại trở nên phổ biến trong quần thể? A. Chọn lọc tự nhiên. B. Giao phối khơng ngẫu nhiên. C. Đột biến. D. Các yếu tố ngẫu nhiên. Câu 27. Nhân tố nào sau đây làm thay đổi tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể theo hướng xác định? A. Giao phối khơng ngẫu nhiên. B. Chọn lọc tự nhiên. C. Đột biến. D. Di – nhập gen. Câu 28. Theo quan niệm hiện đại, chọn lọc tự nhiên A. trực tiếp tạo ra các tổ hợp gen thích nghi trong quần thể. B. khơng tác động lên từng cá thể mà chỉ tác động lên tồn bộ quần thể. C. vừa làm thay đổi tần số alen vừa làm thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể. D. chống lại alen lặn sẽ nhanh chĩng loại bỏ hồn tồn các alen lặn ra khỏi quần thể. Câu 29. Đối với quá trình tiến hĩa, điểm giống nhau giữa chọn lọc tự nhiên và các yếu tố ngẫu nhiên là A. làm phong phú vốn gen của quần thể. B. làm thay đổi tần số alen và tần số kiểu gen của quần thể. C. nhân tố định hướng quá trình tiến hĩa. D. tạo ra các kiểu gen quy định các kiểu hình thích nghi. Câu 30. Theo quan niệm hiện đại, các yếu tố ngẫu nhiên tác động vào quần thể : A. Khơng làm thay đổi tần số các alen của quần thể. B. Luơn làm tăng tính đa dạng di truyền của quần thể. C. Làm thay đổi tần số các alen khơng theo một hướng xác định. D. Luơn làm tăng tần số kiểu gen đồng hợp tử và giảm tần số kiểu gen dị hợp tử. Câu 31. Nhân tố tiến hĩa nào sau đây cĩ khả năng làm phong phú thêm vốn gen của quần thể? A. Chọn lọc tự nhiên. B. Các yếu tố ngẫu nhiên. C. Giao phối khơng ngẫu nhiên. D. Di – nhập gen. Câu 32. Sự di cư của các cá thể khỏi quần thể gốc làm A. xuất hiện các alen mới. B. tăng cường vốn gen của quần thể. C. nghèo vốn gen của quần thể gốc. D. xuất hiện các tính trạng mới. Câu 33. Kết luận đúng về tác động của CLTN : A. CLTN tác động trực tiếp các alen, lên kiểu gen và kiểu hình của cá thể. B. CLTN tác động trực tiếp lên kiểu hình qua đĩ tác động lên kiểu gen của cá thể. C. CLTN tác động trực tiếp lên kiểu gen qua đĩ tác động lên kiểu hình của cá thể. D. CLTN tác động trực tiếp lên các alen qua đĩ tác động lên kiểu gen và kiểu hình của cá thể. Câu 34. Theo quan niệm hiện đại thì thực chất của CLTN là sự phân hĩa khả năng A. thích ứng với mơi trường của quần thể. B. sống sĩt của các cá thể khác nhau trong quần thể. C. sống sĩt và sinh sản của các kiểu gen khác nhau trong quần thể. D. phát tán của các cá thể trong quần thể. Câu 35. Kết luận nào sau đây đúng với tác động của CLTN? A. CLTN tác động làm thay đổi tần số alen trội chậm vì gen trội luơn biểu hiện kiểu hình. B. CLTN tác động làm thay đổi tần số alen lặn nhanh vì gen lặn chỉ biểu hiện kiểu hình khi đồng hợp. C. CLTN tác động làm thay đổi tần số alen trội nhanh vì gen trội biểu hiện kiểu hình ngay ở cả kiểu gen dị hợp. D. CLTN tác động làm thay đổi tần số alen lặn chậm vì gen lặn biểu hiện kiểu hình ngay cả ở kiểu gen dị hợp.
9. Câu 36. Sự hình thành các quần thể cĩ nhiều cá thể mang các kiểu gen quy định nhiều đặc điểm thích nghi với mơi trường là kết quả A. của quá trình đột biến và ngẫu phối. B. tác động của CLTN. C. của quá trình giao phối khơng ngẫu nhiên. D. tác động của các yếu tố ngẫu nhiên. Câu 37. CLTN khơng cĩ tác dụng nào sau đây? A. Làm thay đổi tần số các alen theo một hướng xác định. B. Làm tăng mức độ thích nghi của các đặc điểm bằng cách tích luỹ các alen quy định các đặc điểm thích nghi. C. Tạo ra nguyên liệu cho tiến hố. D. Sàng lọc và làm tăng số lượng cá thể cĩ kiểu hình thích nghi. Câu 38. Hiện tượng phiêu bạt di truyền (biến động di truyền) thường xảy ra do A. các yếu tố ngẫu nhiên. B. đột biến. C. tác động của CLTN. D. sự di – nhập gen. Câu 39. Nhân tố nào sau đây chỉ gĩp phần duy trì sự khác biệt về tần số alen và thành phần kiểu gen giữa các quần thể? A. Chọn lọc tự nhiên. B. Giao phối khơng ngẫu nhiên. C. Cách li địa lí. D. Đột biến. Câu 40. Nhân tố tiến hĩa cĩ thể khơng làm thay đổi tần số tương đối của các alen là A. các yếu tố ngẫu nhiên. B. đột biến. C. giao phối khơng ngẫu nhiên. D. sự di – nhập gen. Câu 41. Sự hình thành các đặc điểm thích nghi chịu sự chi phối của 3 nhân tố chủ yếu là: A. Đột biến, CLTN và cách li sinh sản. B. Đột biến, di – nhập gen và CLTN. C. Đột biến, các yếu tố ngẫu nhiên và CLTN. D. Đột biến, giao phối và CLTN. Câu 42. Theo Mayơ, lồi giao phối là 1 hay 1 nhĩm quần thể gồm các cá thể cĩ khả năng giao phối, sinh đời con cĩ khả năng sinh sản và A. cách li sinh sản với các nhĩm QT khác. B. cĩ khả năng giao phối với nhĩm QT khác sinh con cái hữu thụ. C. cách li địa lí với các nhĩm QT khác. D. khơng cĩ khả năng giao phối với tất cả các cá thể của các nhĩm QT khác Câu 43. Ở các lồi giao phối, để phân biệt 2 lồi thân thuộc người ta sử dụng chủ yếu là đặc điểm A. sinh lí, hĩa sinh. B. địa lí, sinh thái. C. hình thái. D. cách li sinh sản. Câu 44. Phần lớn các lồi thực vật cĩ hoa và dương xỉ được hình thành bằng cơ chế A. cách li địa lý. B . lai xa và đa bội hĩa. C. cách li sinh thái. D. cách li tập tính. Câu 45. Thể song nhị bội A. chỉ biểu hiện các đặc điểm của một trong hai lồi bố mẹ. B. chỉ sinh sản vơ tính mà khơng cĩ khả năng sinh sản hữu tính. C. cĩ 2n nhiễm sắc thể trong tế bào. D. mang bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của hai lồi bố, mẹ. Câu 46. Hình thành bằng con đường địa lí thường xảy ra ở các lồi A. sinh vật cĩ khả năng phát tán mạnh. B. thực vật và động vật ít di động xa. C. thực vật khơng hạt và động vật khơng di động. D. sinh vật kí sinh. Câu 47. Hình thành bằng con đường sinh thái thường xảy ra ở các lồi A. sinh vật cĩ khả năng phát tán mạnh. B. thực vật và động vật ít di động xa. C. thực vật khơng hạt và động vật khơng di động. D. sinh vật kí sinh. Câu 48. Một trong những con đường hình thành lồi mới chủ yếu xảy ra ở thực vật và rất hiếm gặp ở ĐV là hình thành lồi mới bằng con đường A. địa lí. B. sinh thái. C. lai xa và đa bội hĩa. D. biến động di truyền. Câu 49. Cơ chế hình thành lồi bằng cách li sinh thái: Trong các điều kiện sinh thái khác nhau, CLTN tích luỹ các và theo các hướng khác nhau thích nghi với điều kiện sinh thái tương ứng, dần dần tạo nịi sinh thái rồi lồi mới. Từ cịn thiếu trong các dấu lần lượt là A. biến dị cá thể; biến dị tổ hợp. B. đột biến; biến dị tổ hợp. C. đột biến; biến dị cá thể. D. biến dị cá thể; thường biến. Câu 50. Cơ chế hình thành lồi bằng con đường địa lí: Các điều kiện địa lí ngăn cản các cá thể của các quần thể cùng lồi gặp gỡ và giao phối với nhau. CLTN và các nhân tố tiến hố khác làm , đến một lúc nào đĩ sẽ làm xuất hiện lồi mới. Từ cịn thiếu trong các dấu lần lượt là: A. các quần thể nhỏ khác nhau về tần số alen và thành phần kiểu gen ; cách li sinh sản. B. xuất hiện các trở ngại địa lí; cách li sinh sản. C. xuất hiện các trở ngại địa lí; cách li địa lí. D. các quần thể nhỏ khác nhau về tần số alen và thành phần kiểu gen ; cách li địa lí. Câu 51. Quá trình phát sinh và phát triển sự sống gồm A. tiến hố hố họctiến hố sinh học. B. tiến hố hố học  tiến hố tiền sinh học  tiến hố sinh học. C. tiến hố hố học  tiến hố tiền sinh học. D. tiến hố tiền sinh họctiến hố sinh học. Câu 52. Trong quá trình phát sinh sự sống trên Trái Đất, ở giai đoạn tiến hĩa hĩa học đã hình thành A. các giọt cơaxecva. B. các lồi sinh vật ngày nay. C. các tế bào sống đầu tiên. D. các đại phân tử hữu cơ. Câu 53. Trong quá trình phát sinh sự sống trên Trái Đất, ở giai đoạn tiến hĩa tiền sinh học đã hình thành A. các giọt cơaxecva. B. các lồi sinh vật ngày nay. C. các tế bào sống đầu tiên. D. các đại phân tử hữu cơ. Câu 54. Trong quá trình phát sinh sự sống trên Trái Đất, ở giai đoạn tiến hĩa sinh học đã hình thành A. các giọt cơaxecva. B. các lồi sinh vật ngày nay. C. các tế bào sống đầu tiên. D. các đại phân tử hữu cơ. Câu 55. Sinh vật nhân sơ phát sinh ở đại A. Thái Cổ. B. Nguyên sinh. C. Cổ sinh. D. Trung sinh.
10. Câu 56. Sinh vật nhân thực phát sinh ở đại A. Thái Cổ. B. Nguyên sinh. C. Cổ sinh. D. Trung sinh. Câu 57. Lồi người phát sinh ở đại A. Tân sinh. B. Nguyên sinh. C. Cổ sinh. D. Trung sinh. Câu 58. Nhĩm linh trưởng phát sinh ở đại A. Tân sinh. B. Nguyên sinh. C. Cổ sinh. D. Trung sinh. Câu 59. Thực vật cĩ hoa phát sinh ở đại A. Tân sinh. B. Nguyên sinh. C. Cổ sinh. D. Trung sinh. Câu 60. Chim và thú phát sinh ở đại A. Tân sinh. B. Nguyên sinh. C. Cổ sinh. D. Trung sinh. Câu 61. Bị sát và thực vật cĩ hạt phát sinh ở đại A. Tân sinh. B. Nguyên sinh. C. Cổ sinh. D. Trung sinh. Câu 62. Cơn trùng và lưỡng cư phát sinh ở đại A. Tân sinh. B. Nguyên sinh. C. Cổ sinh. D. Trung sinh. Câu 63. Thực vật phát sinh ở đại A. Tân sinh. B. Nguyên sinh. C. Cổ sinh. D. Trung sinh. Câu 64. Sinh vật lên cạn từ đại A. Tân sinh. B. Nguyên sinh. C. Cổ sinh. D. Trung sinh. Câu 65. Bị sát cổ bị tiêu diệt ở đại A. Tân sinh. B. Nguyên sinh. C. Cổ sinh. D. Trung sinh. Câu 66. Lồi cĩ quan hệ họ hàng gần với người nhất là A. Tinh tinh. B. Vượn. C. Gơrila. D. Đười ươi. Câu 67. Lồi người xuất hiện đầu tiên trong chi Homo là A. lồi người đứng thẳng H. habilis. B. lồi người khéo léo H. erecttus. C. lồi người đứng thẳng H. erectus. D. lồi người khéo léo H. habilis. Câu 68. Trong chi Homo, lồi người hiện đại tiến hĩa từ A. H. habilis (người khéo léo). B. H. erectus (người đứng thẳng). C. H.sapiens (người hiện đại). D. H.floresiens (người lùn nhỏ bé). PHẦN BẢY. SINH THÁI HỌC CHƯƠNG I. CÁ THỂ VÀ QUẦN THỂ SINH VẬT BÀI 35. MƠI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI II. CÁC QUY LUẬT TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI: 1. Qui luật giới hạn sinh thái: 3 Khái - QL GHST: Mỗi lồi . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . niệm Ngồi GHST, thì SV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . - Khoảng thuận lợi: khoảng của các nhân tố sinh thái → các chức năng sống của SV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Khoảng chống chịu: khoảng của các nhân tố sinh thái → các chức năng sống của SV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Ví dụ về Cá rơ phi: Từ 5,6oC → 42oC ( . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ) ; 5,6oC ( . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ) giới hạn sinh thái 42oC ( . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ); 20oC → 35oC ( . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . ) 2. Quy luật tác động tổng hợp của các nhân tố sinh thái: 5 Khái niệm Tất cả các NTST của mơi trường đều gắn bĩ chặt chẽ với nhau thành . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .tác động lên SV. III. NƠI Ở VÀ Ổ SINH THÁI: 6 Khái - Nơi ở là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . niệm - Ổ sinh thái của 1 lồi là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . mà ở đĩ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 MQH ổ ST và nơi ở Ổ ST: là. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nơi ở: là . . . . . . . . . . . . . .  cùng 1 nơi ở cĩ . . . . . . . . . ổ ST. 8 Ví Trong 1 cây to (nơi ở) → cĩ nhiều lồi sinh sống . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . dụ Trong đĩ, cĩ ổ sinh thái của lồi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. , cĩ ổ sinh thái của lồi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BÀI 36. QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ I. QUẦN THỂ SINH VẬT ( QTSV ) VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ 1 Khái niệm Quần thể là tập hợp các cá thể (1) . . . . . . . . . . . . . . (2) cùng sống trong 1 khoảng khơng gian . . . . . . . .. . quần thể sinh vật (3) vào 1 thời gian . . . . . . . . . . . . . , (4) cĩ khả năng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . .
11. BÀI 37. CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT I. TỈ LỆ GIỚI TÍNH 1 Khái - Là tỉ lệ giữa . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .trong quần thể. niệm - Thường xấp xỉ 1/1 và thay đổi tùy vào . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . II. NHĨM TUỔI: 3 Các nhĩm Cĩ 3 nhĩm tuổi chủ yếu: (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . ., (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . ., (3) . . . . . . . . . . . . . . . . . tuổi 4 Các dạng Cĩ 3 dạng hình tháp tuổi: hình tháp - Dạng . . . . . . . . . . . . . . : cĩ tỉ lệ nhĩm tuổi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. nhĩm tuổi . . . . . . . . . tuổi - Dạng . . . . . . . . . . . . . . : cĩ tỉ lệ nhĩm tuổi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. nhĩm tuổi . . . . . . . . . - Dạng . . . . . . . . . . . . . . : cĩ tỉ lệ nhĩm tuổi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. nhĩm tuổi . . . . . . . . . 5 Cấu trúc - Tuổi sinh lí: là thời gian sống . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tuổi - Tuổi sinh thái: là thời gian sống . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Tuổi quần thể: là thời gian sống. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Ý nghĩa Nghiên cứu về nhĩm tuổi giúp chúng ta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . III. SỰ PHÂN BỐ CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ: III. MẬT ĐỘ CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ 9 Khái Mật độ cá thể là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . trên 1 đơn vị . . . . . . . . . . . . hay . . . . . . . . . . . . .của quần thể. niệm VD: mật độ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Ý Mật độ cá thể ảnh hưởng đến: (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nghĩa (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (3) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BÀI 38. CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT (tiếp theo) V. KÍCH THƯỚC CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT 1. Kích thước tối thiểu và kích thước tối đa 1 Kích thước Kích thước QT là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ( hoặc . . . . . . . . . . . . . . . hoặc . . . . . . . . . . . . ) quần thể 2 Kích thước - Kích thước tối thiểu là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. ít nhất mà QT cần cĩ để . . . . . . . . . . . . . . . . . tối thiểu 3 Kích thước - Kích thước tối đa là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nhiều nhất mà quần thể đạt được, phù hợp tối đa với . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Chương II. QUẦN XÃ SINH VẬT Bài 40. QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ I. KHÁI NIỆM QUẦN XÃ SINH VẬT (QXSV) 1 Khái Quần xã SV là tập hợp 1( ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ., (2) sống trong. . . . . . . . . . niệm . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ., (3) cĩ cấu trúc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 Ví dụ II. MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QXSV: 1. Đặc trưng về thành phần lồi trong QXSV 3 Độ đa Độ đa dạng trong QXSV thể hiện qua: (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ., (2). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . dạng * QX ổn định cĩ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  độ đa dạng . . . . . . . . . 4 Lồi đặc trưng - Lồi đặc trưng là lồi 5 Lồi ưu - Lồi ưu thế (lồi chủ chốt) là lồi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . trong QXSV do cĩ: thế (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ; hoặc (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Đặc trưng về phân bố cá thể trong khơng gian của QXSV 6 Sự (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . ., thường gặp khi mơi trường . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .VD . . . . . . . . . . . . . . . . . phân (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . ., thường gặp khi mơi trường . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .VD . . . . . . . . . . . . . . . . . bố 7 Ý nghĩa Sự phân bố cá thể làm (1) ; (2)
12. III. QUAN HỆ GIỮA CÁC LỒI TRONG QXSV 1. Các mối quan hệ sinh thái 8 Các dạng - Quan hệ hỗ trợ là dạng quan hệ mà . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . quan hệ - Quan hệ đối kháng là dạng quan hệ mà . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a. Các mối quan hệ hỗ trợ: 9 Cộng sinh 10 Hợp tác 11 Hội sinh b. Các mối quan hệ đối kháng: 12 Cạnh tranh 13 Kí sinh 14 Ức chế-cảm nhiễm 15 SV ăn SV 2. Hiện tượng khống chế sinh học 16 Khái Hiện tượng khống chế sinh học là hiện tượng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . niệm và . . . . . . . . . . . do mối quan hệ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .VD: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Ứng Trong nơng nghiệp, người ta sử dụng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . dụng VD: (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Chương III. HỆ SINH THÁI, SINH QUYỂN VÀ BẢO VỆ MƠI TRƯỜNG Bài 42. HỆ SINH THÁI I. KHÁI NIỆM HỆ SINH THÁI 1 Khái - Hệ sinh thái (HST) bao gồm . . . . . . . . . và . . . . . . . . . . . . . (mơi trường . . . . . . . . . . . của QXSV) của QX. niệm Trong đĩ, cĩ các mối quan hệ (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . và (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tạo nên các chu trình . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Nhờ các chu trình . . . . . . . . . . . . . . . . . mà HST là 1 hệ thống sinh học . . . . . . . . . . . . và tương đối . . . . . . . 2 Đặc HST biểu hiện các chức năng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . vì: Trong HST cĩ . . . . . . . . . . . . . . điểm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . thơng qua 2 quá trình: (1) quá trình . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (2) quá trình . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Kích Kích thước của 1 HST rất. . . . . . . . . . . ., cĩ thể nhỏ như. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . đến lớn thước nhất là . . . . . . . . . . . .  SV + các nhân tố vơ sinh cĩ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . → HST II. CÁC THÀNH PHẦN CẤU TRÚC CỦA HỆ SINH THÁI 4 Các Thành HST hồn chỉnh bao gồm 2 thành phần cấu trúc: thành phần . . . . . . . . . . . và thành phần . . . . . . . . . . . . phần 5 Thành phần Thành phần vơ sinh là mơi trường . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . bao gồm: (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .; vơ sinh (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .; (3) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Thành Thành phần hữu sinh là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . bao gồm: phần hữu sinh - SV . . . . . . . . . . : là các SV . . . . . . . . . . . . . . . . . . gồm: . . . . . . . . . . . . . . . . . . - SV . . . . . . . . . . : là các SV. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . gồm:. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - SV . . . . . . . . . . . : là các SV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . gồm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
13. Bài 43. TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI I. TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT 1. Chuỗi thức ăn (chuỗi TĂ) 1 Khái Chuỗi thức ăn là 1 dãy gồm nhiều . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . cĩ mối quan hệ với nhau về mặt . . . . . . . . . . . . . . . . . . niệm Trong đĩ, mỗi lồi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . và là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . trừ: (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . và (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 Phân Cĩ . . . . . loại chuỗi thức ăn, phân biệt nhau ở lồi sinh vật . . . . . . . . . . . . . . . . . ., gồm: loại (1) Chuỗi TĂ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VD: + . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . + . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (2) Chuỗi TĂ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VD: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Lưới thức ăn 3 Khái Lưới thức ăn là tập hợp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . cĩ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . niệm Trong đĩ, mỗi lồi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .và là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Ví dụ SGK 3. Bậc dinh dưỡng 5 Khái Trong 1 chuỗi thức ăn hoặc 1 lưới thức ăn, bậc dinh dưỡng là tất cả các lồi cĩ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . niệm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Phân Cĩ nhiều bậc dinh dưỡng: loại - Bậc dinh dưỡng cấp 1 gồm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Bậc dinh dưỡng cấp 2 gồm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Bậc dinh dưỡng cấp 3 gồm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Bậc dinh dưỡng cuối cùng gồm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bài 44. CHU TRINH SINH ĐỊA HĨA VÀ SINH QUYỂN II. MỘT SỐ CHU TRÌNH SINH ĐỊA HĨA 1. Chu trình cacbon 3 Con đường Cacbon từ mơi trường vào QX dạng . . . . . . . . . . . . . . , thơng qua . . . . . . . . . . . . . . của sinh vật . . . . . . . . . → cacbon từ SV . . . . . . . . . . . . cung cấp cho các sinh vật . . . . . . . . . . . . . . . trong quần xã → qua đĩ: (1) Một phần cacbon. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (2) Một phần cacbon. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Khi CO2 Hoạt động của con người (. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .) làm khơng vào chu trình lượng khí CO2 trong khơng khí tăng cao → . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . → thiên tai. 2. Chu trình nitơ 5 Con đường - Nitơ từ mơi trường vào QX dạng muối . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .quá trình . . . . . . . . . . . . . của SV . . . . . . → nitơ từ SV . . . . . . . . . . . . . cung cấp cho các bậc. . . . . . . . . . . . . . . trong quần xã → qua đĩ: (1) Một phần nitơ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (2) Một phần nitơ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Biện pháp Biện pháp sinh học làm tăng lượng đạm trong đất nâng cao năng suất cây trồng và bảo vệ đất: tăng nitơ (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ., (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ., trong đất 3. Chu trình nước 7 Con đường Nước trên trái đất luơn luân chuyển . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .: Nước mưa rơi xuống trái đất chảy trên mặt đất, một phần thấm xuống . . . . . . . . . . . . . . . . . , phần lớn được tích lũy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . → Nước trở lại khí quyển dưới dạng . . . . . . . thơng qua (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . , (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
14. 8 Tình hình Trên trái đất: (1) Cĩ nhiều vùng. . . . . . . . . . . . . . , (2) Cĩ nhiều vùng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sử dụng nguồn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nguồn nước khơng phải là vơ nước tận và đang bị suy giảm nghiêm trọng, chúng ta cần phải . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . III. SINH QUYỂN 9 Khái Sinh quyển gồm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..trái đất  hoạt động như niệm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Phân - Sinh quyển chia thành nhiều khu sinh học (biơm). Biơm là . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . khu sinh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Gồm: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . học . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bài 45. DỊNG NĂNG LƯỢNG TRONG HỆ SINH THÁI VÀ HIỆU SUẤT SINH THÁI I. DỊNG NĂNG LƯỢNG TRONG HỆ SINH THÁI 1 Dịng năng - Năng lượng được truyền từ bậc dinh dưỡng . . . . . . . . . . . lên bậc dinh dưỡng. . . . . . . . . . .. lượng trong chu trình - Càng lên bậc dinh dưỡng cao hơn thì năng lượng càng . . . . . . . . . . do phần . . . . . . . . . năng lượng . . dinh dưỡng . . . . . . . . . . . . . qua nhiều cách: (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 Dịng năng Dịng năng lượng trong HST: Năng lượng từ mơi trường (dạng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ) → sinh vật lượng trong . . . . . . . . . . . . . . . → . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . → mơi trường (dạng. . . . . . . . . khơng sử dụng được) hệ sinh thái  Trong hệ sinh thái, năng lượng được truyền theo . . . . . . . . . . . . . nên được gọi là dịng năng lượng. II. HIỆU SUẤT SINH THÁI 3 Khái niệm Hiệu suất sinh thái là tỉ lệ % chuyển hố . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . giữa các bậc dinh dưỡng trong HST. Sơ đồ biểu diễn hiệu suất sinh thái ở 1 bậc dinh dưỡng: 4 Hiệu suất sinh thái ở 1 bậc dinh Năng lượng mất qua . . . . . . . . . . . . . . dưỡng . . . . . . . . . . Năng lượng nhận từ bậc dinh dưỡng . . . . . . . . . Bậc dinh dưỡng (Năng Năng lượng truyền ln bậc dinh dưỡng lượng . . . . . . . . . . . . . ) . . . . . . . . . . . . . . . . . Kết luận: Năng lượng mất . . . . . . . . . . - Năng lượng truyền trong hệ sinh thái qua mỗi bậc dinh dưỡng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - Năng lượng truyền lên bậc dinh dưỡng cao hơn khoảng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
15. TRẮC NGHIỆM PHẦN BẢY. SINH THÁI HỌC Câu 1. Một “khơng gian sinh thái” mà ở đĩ tất cả các nhân tố sinh thái của MT đều nằm trong giới hạn sinh thái cho phép lồi đĩ sinh trưởng và phát triển gọi là A. nơi ở của lồi. B. ổ sinh thái của lồi. C. MT sống của lồi. D. sinh cảnh. Câu 2. Sinh vật thường biểu hiện cách sống của chúng trong A. hệ sinh thái. B. mơi trường nhân tạo. C. Nơi ở. D. ổ sinh thái của lồi. Câu 3. Khoảng giá trị xác định của 1 nhân tố sinh thái mà trong đĩ sinh vật cĩ thể tồn tại và phát triển được gọi là A. Giới hạn sinh thái. B. Khoảng thuận lợi. C. Khoảng chống chịu. D. Ổ sinh thái. Câu 4. Khoảng giá trị mà trong đĩ các nhân tố sinh thái gây ức chế hoạt động sinh lí của sinh vật được gọi là A. Giới hạn sinh thái. B. Khoảng thuận lợi. C. Khoảng chống chịu. D. Ổ sinh thái. Câu 5. Khoảng giá trị mà trong đĩ sinh vật sinh trưởng và phát triển tốt nhất được gọi là A. Giới hạn sinh thái. B. Khoảng thuận lợi. C. Khoảng chống chịu. D. Ổ sinh thái. Câu 6. Ngồi giới hạn sinh thái sinh vật sẽ A. sinh trưởng chậm. B. chết. C. khơng sinh trưởng. D. khơng phát triển. Câu 7. Phát biểu sai về các nhân tố sinh thái: A. Cĩ 2 nhĩm nhân tố sinh thái cơ bản là: vơ sinh và hữu sinh. B. Các nhân tố sinh thái tác động lên cơ thể sinh vật luơn ổn định. C. Mỗi lồi cĩ 1 giới hạn chịu đựng đối với 1 nhân tố sinh thái nhất định, ngồi giới hạn này sinh vật sẽ chết. D. Các nhân tố sinh thái đều gắn bĩ chặt chẽ với nhau thành 1 tổ hợp sinh thái tác động lên sinh vật. Câu 8. Giới hạn sinh thái của 1 nhân tố sinh thái là A. nơi ở của sinh vật. B. giới hạn sinh thái của lồi. C. ổ sinh thái của lồi về nhân tố sinh thái đĩ. D. ổ sinh thái của lồi về các nhân tố sinh thái. Câu 9. Đặc trưng sinh thái quan trọng đảm bảo hiệu quả sinh sản của quần thể trong điều kiện mơi trường thay đổi là A. nhĩm tuổi. B. kích thước quần thể. C. sự phân bố. D. tỉ lệ giới tính. Câu 10. Thời gian sống cĩ thể đạt tới của một cá thể trong quần thể được gọi là A. tuổi sinh thái. B. tuổi quần thể. C. tuổi sinh lí. D. cấu trúc tuổi. Câu 11. Tháp tuổi là sơ đồ sắp xếp các nhĩm tuổi tính từ đáy lên là A. nhĩm tuổi trước sinh sản đang sinh sản sau sinh sản B. nhĩm tuổi sau sinh sản đang sinh sản trước sinh sản. C. nhĩm tuổi cĩ số lượng cá thể nhiều nhất đến ít nhất. D. nhĩm tuổi đang sinh sản trước sinh sản sau sinh sản. Câu 12. Thời gian sống thực tế của một cá thể trong quần thể được gọi là A. tuổi sinh thái. B. tuổi quần thể. C. tuổi sinh lí. D. cấu trúc tuổi. Câu 13. Thời gian sống bình quần của các cá thể trong quần thể được gọi là A. tuổi sinh thái. B. tuổi quần thể. C. tuổi sinh lí. D. cấu trúc tuổi. Câu 14. Số lượng cá thể trên một đơn vị diện tích hoặc thể tích được gọi là A. Mật độ. B. kích thước. C. sự tăng tưởng. D. sự phân bố. Câu 15. Số lượng cá thể (hoặc khối lượng hoặc năng lượng tích lũy trong cá thể) phân bố trong khơng gian của quần thể được gọi là A. Mật độ. B. kích thước. C. sự tăng tưởng. D. sự phân bố. Câu 16. Số lượng cá thể ít nhất mà QT cần cĩ để duy trì và phát triển được gọi là A. kích thước. B. kích thước tối thiểu. C. kích thước tối đa. D. mật độ. Câu 17. Số lượng cá thể lớn nhất mà quần thể cĩ thể đạt được phù hợp với sức chứa của mơi trường được gọi là A. mật độ tối đa. B. kích thước tối thiểu. C. kích thước tối đa. D. mật độ tối thiểu. Câu 18. Trong các kiểu phân bố cá thể của các quần thể trong tự nhiên, kiểu phân bố nào phổ biến nhất? A. Phân bố theo chiều thẳng đứng. B. Phân bố đồng đều. C. Phân bố ngẫu nhiên. D. Phân bố theo nhĩm. Câu 19. Kiểu phân bố nào sau đây khơng phải là kiểu phân bố cá thể của quần thể sinh vật trong tự nhiên? A. Phân bố theo chiều thẳng đứng. B. Phân bố ngẫu nhiên. C. Phân bố theo nhĩm. D. Phân bố đồng đều. Câu 20. Kiểu phân bố trong quần thể khi điều kiện sống phân bố khơng đều, các cá thể sống bầy đàn, khi chủng ngủ đơng ... là A. ngẫu nhiên. B. đồng đều. C. theo nhĩm. D. theo chiều thẳng đứng. Câu 21. Kiểu phân bố trong quần thể cĩ ý nghĩa giảm sự canh tranh là A. ngẫu nhiên. B. đồng đều. C. theo nhĩm. D. theo chiều thẳng đứng. Câu 22. Kiểu phân bố trong quần thể khi cĩ sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể là A. ngẫu nhiên. B. đồng đều. C. theo nhĩm. D. theo chiều thẳng đứng. Câu 23. Kiểu phân bố trong quần thể giúp sinh vật tận dụng được nguồn sống tiềm tàng trong mơi trường là A. ngẫu nhiên. B. đồng đều. C. theo nhĩm. D. theo chiều thẳng đứng. Câu 24. Sự phân bố cá thể của các nhĩm cây bụi mọc hoang dại, đàn trâu rừng, là kiểu phân bố A. ngẫu nhiên. B. đồng đều. C. theo nhĩm. D. theo chiều thẳng đứng. Câu 25. Sự phân bố cá thể của các cây thơng trong rừng thơng, chim hải âu làm tổ là kiểu phân bố A. ngẫu nhiên. B. đồng đều. C. theo nhĩm. D. theo chiều thẳng đứng. Câu 26. Sự phân bố cá thể của các lồi sâu sống trên tán lá cây, các lồi sị sống trong phù sa vùng triều, các lồi cây gỗ sống trong rừng mưa nhiệt đới là kiểu phân bố A. ngẫu nhiên. B. đồng đều. C. theo nhĩm. D. theo chiều thẳng đứng.
16. Câu 27. Nhận xét sai về mật độ cá thể của quần thể: A. Mật độ cá thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của quần thể. B. Mật độ cá thể ảnh hưởng đến mức độ sử dụng nguồn sống trong mơi trường. C. Mật độ cá thể ảnh hưởng tới mức độ tử vong của quần thể. D. Mật độ cá thể thường ổn định đối với từng quần thể. Câu 28. Trạng thái cân bằng của quần thể: quần thể luơn cĩ xu hướng A. nâng cao khả năng sinh sản để tận dụng nguồn sống. B. giảm tối đa tỉ lệ tử vong nhằm duy trì quần thể phù hợp với sức chứa của mơi trường. C. tự điều chỉnh số lượng cá thể trong quần thể về trạng thái ổn định, phù hợp với sức chứa của mơi trường. D. tự điều chỉnh tỉ lệ xuất cư và nhập cư để giữ QT cĩ kích thước ổn định phù hợp với sức chứa mơi trường. Câu 29. Đặc trưng nào sau đây khơng phải là đặc trưng cùa quần thề giao phối? A. Độ đa dạng về lồi. B. Mật độ cá thể. C.Tỉ lệ giới tính. D. Tỉ lệ các nhĩm tuổi. Câu 30. Một trong các đặc trưng của quần xã sinh vật là A. tỉ lệ nhĩm tuổi trong quần xã. B. tỉ lệ giới tính của quần xã. C . Sự phân bố của các lồi trong khơng gian. D. kích thước quần xã. Câu 31. Đặc điểm của các mối quan hệ hỗ trợ giữa các lồi trong quần xã là A. khơng cĩ lồi nào cĩ lợi. B. ít nhất là khơng cĩ lồi bị hại. C. ít nhất cĩ một lồi bị hại. D. tất cả các lồi đều bị hại. Câu 32. Tập hợp các cá thể trong cùng một lồi, sống trong một khoảng khơng gian xác định, vào một thời điểm nhất định, cĩ khả năng sinh sản và tạo thành thế hệ mới. Tập hợp này gọi là A. quần thể. B. quần xã. C. hệ sinh thái. D. biơm. Câu 33. Một hệ thống sống bao gồm quần xã sinh vật và sinh cảnh của quần xã, trong đĩ các sinh vật tác động qua lại với nhau và với các thành phần của sinh cảnh tạo nên các chu trình sinh địa hố. Tập hợp này gọi là A. quần thể. B. quần xã. C. hệ sinh thái. D. biơm. Câu 34. Các hệ sinh thái cực lớn đặc trưng cho đặc điểm địa lí, khí hậu và SV của vùng đĩ. Tập hợp này gọi là A. quần thể. B. quần xã. C. hệ sinh thái. D. biơm. Câu 35. Tập hợp các quần thể sinh vật thuộc nhiều lồi khác nhau (nhiều quần thể), cùng sống trong khơng gian và thời gian nhất định, các sinh vật cĩ mối quan hệ gắn bĩ với nhau như một thể thống nhất và do vậy cĩ cấu trúc tương đối ổn định. Tập hợp này gọi là A. quần thể. B. quần xã. C. hệ sinh thái. D. biơm. Câu 36. Tổ chức bao gồm tồn bộ sinh vật và mơi trường vơ sinh trên trái đất hoạt động như một hệ sinh thái lớn nhất. Tổ chức này gọi là A. sinh quyển. B. khí quyển. C. hệ sinh thái. D. biơm. Câu 37. Độ đa dạng của của QX thể hiện qua A. số lượng cá thể và số lượng quần thể trong QX. B. kiểu phân bố cá thể trong QX. C. khả năng sinh sản của các lồi trong QX. D. sự phân bố điều kiện sống của QX. Câu 38. Trong tự nhiên, các quần xã ổn định thường cĩ số lượng lồi A. lớn và số lượng cá thể trong mỗi lồi cao. B. lớn và số lượng cá thể trong mỗi lồi thấp. C. nhỏ và số lượng cá thể trong mỗi lồi cao. D. nhỏ và số lượng cá thể trong mỗi lồi thấp. Câu 39. Lồi sinh vật chỉ cĩ ở một quần xã nào đĩ được gọi là lồi A. ưu thế. B. đặc trưng. C. chủ chốt. D. ngẫu nhiên. Câu 40. Trong QX, các lồi cĩ vai trị quan trọng trong quần xã do cĩ số lượng cá thể nhiều, sinh khối lớn hoặc hoạt động mạnh gọi là lồi A. ưu thế. B. đặc trưng. C. chủ chốt. D. ngẫu nhiên. Câu 41. Trong kiểu phân bố theo chiều ngang của quần xã, sinh vật thường tập trung ở những nơi cĩ A. điều kiện sống khắc nghiệt. B. điều kiện sống thuận lợi. C. độ đa dạng thấp. D. độ đa dạng cao. Câu 42. Mối quan hệ giữa các lồi trong quần xã mà trong đĩ khơng cĩ lồi bị hại gọi là quan hệ A. hội sinh. B. hợp tác. C. cộng sinh. D. hỗ trợ Câu 43. Trong quần xã, mối quan hệ mà cĩ ít nhất 1 lồi bị hại gọi là quan hệ A. hỗ trợ. B. đối kháng. C. cộng sinh. D. cạnh tranh. Câu 44. Hiện tượng 1 lồi sinh vật lấy chất dinh dưỡng của lồi khác làm thức ăn nhưng khơng giết chết sinh vật đĩ gọi là quan hệ A. ức chế- cảm nhiễm. B. sinh vật ăn sinh vật. C. cạnh tranh. D. kí sinh. Câu 45. Mối quan hệ giữa 2 hay nhiều lồi mà trong đĩ cĩ lồi cĩ hại và cĩ lồi thì khơng cĩ lợi mà cũng khơng cĩ hại. Đĩ là quan hệ. A. ức chế- cảm nhiễm. B. sinh vật ăn sinh vật. C. cạnh tranh. D. kí sinh. Câu 46. Mối quan hệ giữa 2 hay nhiều lồi mà tất cả các lồi tham gia đều cĩ lợi và khơng thể tách rời. Đĩ là quan hệ A. cộng sinh. B. hợp tác. C. hội sinh. D. kí sinh. Câu 47. Quan hệ chặt chẽ giữa hai hay nhiều lồi mà tất cả các lồi tham gia đều cĩ lợi là mối quan hệ A. cộng sinh. B. ký sinh. C. hội sinh. D. ức chế - cảm nhiễm. Câu 48. Mối quan hệ giữa 2 hay nhiều lồi mà tất cả các lồi tham gia đều cĩ lợi và cĩ thể tách rời nhau khi khơng cần thiết. Đĩ là quan hệ A. cộng sinh. B. hợp tác. C. hội sinh. D. kí sinh. Câu 49. Mối quan hệ giữa 2 hay nhiều lồi mà trong đĩ các lồi đều bị hại. Đĩ là quan hệ. A. ức chế- cảm nhiễm. B. sinh vật ăn sinh vật. C. cạnh tranh. D. kí sinh.
17. Câu 50. Mối quan hệ giữa 2 hay nhiều lồi mà trong đĩ lồi này cĩ lợi nhưng lồi khác thì khơng cĩ lợi mà cũng khơng cĩ hại. Đĩ là quan hệ. A. cộng sinh. B. hợp tác. C. hội sinh. D. kí sinh. Câu 51. Hải quỳ sống trên mai cua thuộc dạng quan hệ A. kí sinh. B. cộng sinh. C. hội sinh. D. hợp tác. Câu 52. Hiện tượng một số lồi tảo nở hoa gây hại các lồi ĐV sống xung quanh là dạng quan hệ A. ức chế- cảm nhiễm. B. con mồi và vật ăn thịt . C. cạnh tranh. D. kí sinh. Câu 53. Nấm, vi khuẩn lam và tảo đơn bào trong địa y thuộc dạng quan hệ A. kí sinh. B. cộng sinh. C. hội sinh. D. hợp tác. Câu 54. Ong thường hút mật hoa, quan hệ giữa cây mang hoa và ong thuộc dạng quan hệ A. kí sinh. B. cộng sinh. C. hội sinh. D. hợp tác. Câu 55. Quan hệ giữa các lồi sinh vật nào sau đây thuộc quan hệ cạnh tranh? A. Lúa và cỏ trong ruộng lúa. B. Cây tầm gửi và cây thân gỗ. C. Trùng roi và mối D. Chim sáo và trâu rừng Câu 56. Quan hệ giữa các lồi sinh vật nào sau đây thuộc quan hệ kí sinh? A. Lúa và cỏ dại trong ruộng lúa. B. Cây tầm gửi và cây thân gỗ. C. Trùng roi và mối D. Chim sáo và trâu rừng Câu 57. Vi khuẩn cố định đạm sống trong nốt sần của cây họ Đậu là biểu hiện của mối quan hệ A. hợp tác. B. cộng sinh. C. kí sinh - vật chủ. D. hội sinh. Câu 58. Cây phong lan sống trên thân cây gỗ thuộc dạng quan hệ A. kí sinh. B. cộng sinh. C. hội sinh. D. hợp tác. Câu 59. Sự cạnh tranh giữa các lồi sẽ trở nên gay gắt khi A. chúng cĩ ổ sinh thái khác nhau trong nơi ở. B. chúng cĩ cùng nơi ở. C. chúng trùng lặp ổ sinh thái. D. chúng giao nhau về ổ sinh thái. Câu 60. Hiện tượng số lượng cá thể của quần thể này bị số lượng cá thể của quần thể khác kìm hãm ở một mức nhất định, khơng tăng quá cao hoặc giảm quá thấp gọi là hiện tượng A. cạnh tranh giữa các lồi. B. cạnh tranh cùng lồi. C. khống chế sinh học. D. đấu tranh sinh tồn. Câu 61. Khi nĩi về thành phần hữu sinh của hệ sinh thái, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Tất cả các lồi vi khuẩn đều là sinh vật phân giải, chúng cĩ vai trị phân giải các chất hữu cơ thành chất vơ cơ. B. Sinh vật tiêu thụ gồm các động vật ăn thực vật, động vật ăn động vật và các vi khuẩn. C. Nấm là một nhĩm sinh vật cĩ khả năng phân giải các chất hữu cơ thành các chất vơ cơ. D. Thực vật là nhĩm sinh vật duy nhất cĩ khả năng tổng hợp chất hữu cơ từ chất vơ cơ. Câu 62. Phát biểu đúng về các kiểu hệ sinh thái: A. Dưới nước chỉ cĩ kiểu hệ sinh thái tự nhiên. B. Trên cạn cĩ 2 kiểu hệ sinh thái là hệ sinh thái tự nhiên và hệ sinh thái nhân tạo. C. Trên cạn chỉ cĩ hệ sinh thái tự nhiên. D. Dưới nước chỉ cĩ kiểu hệ sinh thái nhân tạo. Câu 63. Để duy trì cân bằng, tối thiểu một hệ sinh thái phải cĩ A. sinh vật sản xuất và sinh vật tiêu thụ. B. sinh vật sản xuất và sinh vật phân hủy. C. sinh vật sản xuất, các bậc sinh vật tiêu thụ và sinh vật phân hủy. D. sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ và các bậc sinh vật phân hủy. Câu 64. Sinh vật phân giải chất hữu cơ thành chất vơ cơ trả lại mơi trường là sinh vật A. sản xuất. B. tiêu thụ. C. ăn thịt. D. phân giải. Câu 65. Sinh vật tiếp nhận các chất vơ cơ từ mơi trường để tổng hợp thành chất hữu cơ là sinh vật A. sản xuất. B. tiêu thụ. C. ăn thịt. D. phân giải. Câu 66. Trong chuỗi thức ăn, mỗi lồi sinh vật cĩ thể là nguồn thức ăn của A. một lồi. B. hai lồi. C. ba lồi . D. nhiều lồi. Câu 67. Trong quần xã sinh vật, một lồi cĩ thể tham gia đồng thời vào các chuỗi thức ăn khác nhau tạo thành A. chuỗi thức ăn. B. tháp sinh thái. C. bậc dinh dưỡng. D. lưới thức ăn. Câu 68. Khi xây dựng chuỗi và lưới thức ăn trong quần xã sinh vật, người ta căn cứ vào A. mối quan hệ dinh dưỡng giữa các lồi sinh vật trong quần xã. B. mối quan hệ về nơi ở của các lồi sinh vật trong quần xã. C. vai trị của các lồi SV trong quần xã. D. mối quan hệ sinh sản giữa các lồi SV trong quần xã. Câu 69. Trong hệ sinh thái, cĩ 2 loại chuỗi thức ăn gồm 1 loại bắt đầu bằng sinh vật A. tự dưỡng và 1 loại bắt bằng sinh vật ăn thịt. B. tự dưỡng và 1 loại bắt bằng sinh vật ăn mùn bả hữu cơ. C. tự dưỡng và 1 loại bắt bằng vi SV phân giải. D. ăn mùn bả hữu cơ và 1 loại bắt bằng vi sinh vật phân giải. Câu 70. Trong chuỗi thức ăn, các lồi ăn cỏ phải ở mức dinh dưỡng A. bậc 1. B. bậc 2. C. bậc 3. D. cuối cùng. Câu 71. Trong chu trình cacbon, CO2 từ mơi trường ngồi vào cơ thể sinh vật phần lớn là nhờ quá trình A. hơ hấp của sinh vật. B. quang hợp của cây xanh. C. Phân giải chất hữu cơ. D. Khuếch tán. Câu 72. Để gĩp phần làm giảm hiệu ứng nhà kính, cần hạn chế sự gia tăng A. khí nitơ. B. khí hyđrơ. C. khí cacbon điơxit. D. khí oxi. Câu 73. Trong các quần xã sinh vật sau đây, quần xã nào cĩ mức đa dạng sinh học cao nhất? A. Rừng mưa nhiệt đới. B. Savan. C. Hoang mạc. D. Thảo nguyên.
18. Câu 74. Trong hệ sinh thái, tất cả các dạng năng lượng sau khi đi qua chuỗi thức ăn đều được. A. giải phĩng vào khơng gian dưới dạng nhiệt. B. trở lại mơi trường ở dạng ban đầu. C. tái sử dụng cho các hoạt động sống của sinh vật. D. tích tụ ở sinh vật phân giải. Câu 75. Trong chu trình cacbon, nguồn cacbon từ mơi trường vào cơ thể sinh vật dưới dạng A. CO2. B. cacbon đơn chất. C. CO. D. CH4. Câu 76. Trong chu trình sinh địa hố, nitơ từ trong cơ thể sinh vật truyền ở lại mơi trường khơng khí dưới dạng nitơ phân tử (N2) thơng qua hoạt động của nhĩm sinh vật nào trong các nhĩm sau đây? A. Vi khuẩn cố định nitơ. B. Cây họ đậu. C. Động vật đa bào. D. vi khuẩn phản nitrat hố.