Sáng kiến Một số biến pháp giúp học sinh yếu môn Toán Lớp 4 có tiến bộ

Nội dung tài liệu: Sáng kiến Một số biến pháp giúp học sinh yếu môn Toán Lớp 4 có tiến bộ

1. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. MỤC LỤC Nội dung Trang I. MỞ ĐẦU 2 1. Lý do chọn đề tài 2. Mục đích nghiên cứu 3 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 4. Phương pháp nghiên cứu II. NỘI DUNG 4 1. Cơ sở lí luận 2. Thực trạng 5 3. Các biện pháp tiến hành 7 4. Kết quả đạt được 10 5. Bài học kinh nghiệm 12 III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 13 1. Kết luận 2. Kiến nghị TÀI LIỆU THAM KHẢO 15 Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 1
2. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. I. MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trải qua hơn 12 năm công tác, với 9 năm trực tiếp giảng dạy lớp 4, qua nghiên cứu các phương tiện truyền thông và từ thực tế việc dạy, việc học tại trường Tiểu học Lương Thế Vinh, bản thân tôi nhận thấy vẫn còn nhiều lo lắng về việc học sinh học yếu, nhất là môn Toán. Với học sinh lớp 4, nhận thức về mục đích học tập vẫn chưa có, các em còn ham chơi, học kém và cũng chưa biết tự mình phấn đấu. Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh học sinh (chủ yếu là nông dân) công việc vất vả, một số nhận thức thấp nên ít quan tâm đến việc học của con em, thậm chí là họ gặp thầy cô giáo để nói: “Trăm sự nhờ thầy, nhờ cô”. Quá trình nghiên cứu, tìm hiểu, đúc rút kinh nghiệm được tiến hành từ những năm học trước và năm học 2011 – 2012 (tôi được phân công dạy lớp 4B ở điểm học thôn 16 – Nam Dong) tới thời điểm kết thúc năm học 2012 - 2013 với lớp dạy thực nghiệm là lớp 4D (tại điểm học thôn 12 – Nam Dong), trường Tiểu học Lương Thế Vinh. Kết quả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả học tập của học sinh, đặc biệt là học sinh yếu Toán. Điểm các lần kiểm tra định kì so với bài kiểm tra khảo sát đầu năm đã được nâng lên rõ rệt. Điều đó cho thấy việc áp dụng các biện pháp giúp học sinh yếu kém môn Toán đã làm kết quả học tập toán của các em được nâng lên đáng kể. Chính từ thực tế đó, tôi đã chọn nghiên cứu và đưa ra “Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ”. Mong muốn nâng cao chất lượng giáo dục tại đơn vị, góp phần thực hiện tốt cuộc vận động "Hai không” với bốn nội dung mà Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo phát động. Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 2
3. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. 2. Mục đích nghiên cứu Từ thực tiễn dạy học tiểu học nói chung và dạy học ở trường Tiểu học Lương Thế Vinh nói riêng, việc thu thập, tập hợp thông tin, tìm ra những biện pháp cần thiết, gần gũi và khả thi để giúp học sinh học yếu môn Toán có tiến bộ, bắt kịp với xu thế chung của giáo dục tiểu học hiện nay. 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Với đề tài này, bản thân tôi tập trung nghiên cứu việc dạy của mình và việc học môn Toán lớp 4 đối với 17 học sinh của lớp 4B tôi đã trực tiếp giảng dạy năm học 2011-2012 và tiếp tục vận dụng đối với 19 học sinh lớp 4D tôi đã dạy trong năm học 2012-2013. Đồng thời, so sánh số liệu qua kết quả khảo sát với 20 học sinh của lớp 4C (cả 2 lớp đều học 1 buổi/ngày) tại trường Tiểu học Lương Thế Vinh-huyện Cư Jút-tỉnh Đắk Nông. 4. Phương pháp nghiên cứu Tập trung thu thập thông tin từ thực tế, xử lí số liệu, kiểm chứng bằng thực tiễn dạy học để đưa ra những biện pháp phù hợp cho việc dạy học, giúp đỡ học sinh yếu môn Toán đối với lớp 4D của trường Tiểu học Lương Thế Vinh nói riêng. Tôi thực hiện tác động bằng cách tổ chức ôn tập kiến thức cũ và giúp học sinh nắm vững kiến thức mới, kết hợp với việc theo dõi học tập ở gia đình học sinh của nhóm thực nghiệm. ------------------------------------------------ Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 3
4. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. II. NỘI DUNG 1. Cơ sở lý luận Luật Giáo dục năm 2005 xác định: “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Giáo dục Việt Nam đã và đang thực hiện đổi mới chương trình, đổi mới phương pháp, thay sách giáo khoa nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục. Cuộc vận động “Hai không” do Bộ Giáo dục phát động đã nhận được sự đồng thuận cao từ các thầy cô giáo, các em học sinh và cả dư luận xã hội. Phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện - học sinh tích cực” đang tạo ra môi trường giáo dục lành mạnh và từng bước đáp ứng thực tiễn hiện nay. Tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân nên việc chăm lo phát triển giáo dục tiểu học là cần thiết và cấp bách. Trong các môn học trong trường tiểu học, môn Toán chiếm một vị trí quan trọng đối với các em. Môn Toán sẽ giúp các em cách tính toán, cách tính nhẩm được trong thực tế hàng ngày. Tuy nhiên, vấn đề học sinh yếu kém, đặc biệt là môn Toán không chỉ là nỗi lo của các thầy cô giáo, của ngành Giáo dục, mà đó còn là sự băn khoăn, bức xúc của toàn xã hội. Nguyên nhân dẫn đến việc học sinh yếu môn Toán hẳn có nhiều nhưng chủ yếu là do các học sinh đó chưa có điều kiện tốt để học tập hoặc chưa chú trọng, chưa biết phương pháp học chứ không phải do việc học môn Toán đòi hỏi học sinh phải có trí thông minh hay năng khiếu đặc biệt nào. Mỗi giáo viên cần phải giúp cho học sinh của mình tiếp thu được những kiến thức, kĩ năng mà chương trình và chuẩn kiến thức kĩ năng quy định. Trong điều kiện sống và học tập như nhau, có học sinh có thể nắm kiến thức và thực hành kĩ Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 4
5. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. năng toán học rất nhanh chóng mà không cần sự cố gắng đặc biệt nào, trong khi các em khác lại không thể đạt như vậy mặc dù cố gắng nhiều, đó chính là các em học sinh yếu kém về môn Toán. Ở đây, tôi đã tập trung tìm hiểu về những học sinh có có hạn chế năng lực học tập toán này, tìm hiểu nguyên nhân yếu kém để thực hiện các biện pháp nhằm giúp các em tiến bộ hơn và thậm chí là học khá lên. 2. Thực trạng 2.1 Kết quả khảo sát môn Toán lớp 4D (lớp dạy thực nghiệm) đầu năm học 2012-2013 như sau: Bảng 1: Điểm thi KSCL đầu năm Tổng số Giỏi Khá Trung bình Yếu HS (9 – 10 điểm) (7 – 8 điểm) (5 – 6 điểm) (Dưới 5 điểm) Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ 19 lượng % lượng % lượng % lượng % 1 5,2 3 15,8 9 47,4 6 31,6 2.2. Kết quả khảo sát môn Toán lớp 4C (lớp dạy đối chứng) đầu năm học 2012-2013 như sau: Bảng 2: Điểm thi KSCL đầu năm Tổng số HS Giỏi Khá Trung bình Yếu (9 – 10 điểm) (7 – 8 điểm) (5 – 6 điểm) (Dưới 5 điểm) Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ 20 lượng % lượng % lượng % lượng % 0 0 2 10,0 11 55,0 7 35,0 Qua bài khảo sát đầu năm cho thấy, kết quả môn toán của học sinh 2 lớp nói chung và lớp 4D tôi phụ trách nói riêng có sự chênh lệch rất lớn. Số học sinh đạt khá giỏi thấp hơn số học sinh yếu rất nhiều. Tôi đã tìm hiểu nguyên nhân, phân loại từng đối tượng học sinh và tìm ra biện pháp kèm cặp cụ thể. Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 5
6. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. Qua 3 tuần thực dạy cùng với kết quả kiểm tra chất lượng đầu năm, kết hợp với việc nghiên cứu qua các năm học trước, tôi nhận thấy sự yếu kém Toán của học sinh lớp 4 nói chung và với lớp 4D nói riêng có những biểu hiện sau đây: Một là, học sinh có nhiều lỗ hổng kiến thức, kĩ năng. Nhiều em chưa thuộc bảng nhân chia, thậm chí có em không thực hiện được phép tính cộng trừ có nhớ. Mặc dù, yêu cầu đối với bảng nhân chia cho 2 đến 5, các em đã được học từ lớp 2 và phải thực hiện thành thục từ lớp 3; còn đối với bảng nhân chia từ 6 đến 9 và cộng trừ (có nhớ) được thực hiện trong chương trình Toán lớp 3. Hai là, tiếp thu kiến thức, hình thành kĩ năng chậm. Cùng một khoảng thời gian hình thành kiến thức mới, trong khi các học sinh khác đã hiểu bài, biết vận dụng kiến thức thì học sinh yếu kém vẫn chưa biết vận dụng để thực hành kĩ năng. Trong khi luyện tập thực hành, các học sinh khác đã hoàn thành hết các bài tập theo chuẩn, thậm chí có em còn làm hết các bài tập trong sách giáo khoa thì học sinh yếu kém mới chỉ giải được một bài hoặc một hai phần trong bài học. Ba là, phương pháp học tập chưa tốt. Một số em không thuộc công thức, quy tắc tính chu vi, diện tích các hình đã học; chưa đọc kĩ đề toán để phân tích các dữ liệu, phân biệt cái đã cho và cái phải tìm đã vội bắt tay vào giải; không thử lại sau khi làm tính, thường tẩy xoá trong bài làm. Nhiều em không chịu làm ra nháp hoặc làm bài nháp cẩu thả gây ra sự lộn xộn, nhầm lẫn khi làm bài vào vở. Bốn là, năng lực tư duy yếu. Sự chú ý, óc quan sát, trí tưởng tượng phát triển chậm. Nghe giáo viên phân tích, giảng giải xong, học sinh yếu không biết khái quát, không biết tư duy nên không nhớ trình tự tính toán, trình tự giải toán; diễn đạt khó khăn, sử dụng ngôn ngữ toán học lúng túng, nhiều chỗ lẫn lộn. Năm là, thái độ thờ ơ đối với học tập, ngại cố gắng, thiếu tự tin, ngay cả khi làm đúng bài tập, giáo viên hỏi lại cũng ngập ngừng không dám khẳng định, không tin mình làm đúng. Bên cạnh đó là thái độ thụ động trong lớp. Biểu hiện là khi các Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 6
7. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. em làm toán hoặc trả lời, các em thường đưa mắt theo dõi thầy cô, sợ cho rằng mình sai không dám làm tiếp. Sáu là, có thể coi 5 biểu hiện trên là chủ quan từ phía học sinh thì một trong những đổi mới trong dạy học Toán lớp 4 là tiếp tục phát huy dạy học dựa vào hoạt động của học sinh để phát triển năng lực làm việc cá nhân và hợp tác nhóm. Do đó, đòi hỏi học sinh phải chủ động, linh hoạt và sáng tạo. Như vậy, có thể coi là quá sức đối với đối tượng học sinh yếu. 3. Các biện pháp tiến hành 3.1 Một trong những nội dung làm việc với các học sinh yếu kém là phải giúp các em tạo tiền đề xuất phát cho những tiết lên lớp và được tiến hành như sau: Trước hết, giáo viên phải nắm vững nội dung và khối lượng kiến thức, kĩ năng. Muốn vậy, cần nghiên cứu sâu sắc những tài liệu chỉ đạo của Ngành, tài liệu Chuẩn kiến thức kĩ năng, nội dung chương trình Sách giáo khoa, Thứ hai, giáo viên cần biết những kiến thức, kĩ năng cần thiết đã có sẵn ở các học sinh yếu kém tới mức độ nào. Thứ ba, cho học sinh ôn tập trước khi dạy nội dung mới hoặc ôn tập những lúc thích hợp trong mối liên quan với từng nội dung. VD: Khi dạy bài “ So sánh hai phân số khác mẫu số” 2 3 Giáo viên nêu ví dụ: “So sánh hai phân số và ”. 3 4 Đối với học sinh Trung bình, yếu lấy hai băng giấy như nhau. Chia băng giấy 2 thứ nhất thành 3 phần bằng nhau, tô màu 2 phần, tức là đã tô màu băng giấy. 3 3 Chia băng giấy thứ hai thành 4 phần bằng nhau, tô màu 3 phần, tức là tô màu 4 2 3 băng giấy. So sánh độ dài của băng giấy và băng giấy. 3 4 Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 7
8. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. Đối với học sinh khá giỏi liên hệ với kiến thức tương tự đã học là “So sánh hai phân số cùng mẫu số” rồi huy động kiến thức đã được chuẩn bị là “Quy đồng mẫu số hai phân số” để chuyển vấn đề: “So sánh hai phân số khác mẫu số” về trường hợp đã học là “So sánh hai phân số cùng mẫu số”. Trong một tiết học, chúng ta phải cho tất cả các em hoạt động cho dù học sinh yếu hay giỏi bằng nhiều cách để lôi cuốn các em tham gia vào hoạt động học, trách tình trạng giáo viên để học sinh ngoài lề. 3.2 Việc tạo tiền đề xuất phát cũng chính là nhằm lấp lỗ hổng kiến thức và kĩ năng. Vì vậy, trong quá trình dạy học trên lớp, việc phát hiện những lỗ hổng kiến thức của học sinh, nhất là đối với học sinh yếu kém Toán là việc làm thường phải quan tâm. Thông qua quá trình hình thành kiến thức và rèn luyện kĩ năng, tập cho học sinh, kể cả học sinh yếu kém có ý thức tự phát hiện những lỗ hổng của bản thân mình và biết cách tra cứu sách vở, học lại để tự lấp những lỗ hổng đó. Ví dụ: Phổ biến nhất với học sinh là chưa thuộc bảng nhân chia, yêu cầu các em tìm lại SGK lớp 3 để học cho thuộc. Nói chung học sinh hỏng kiến thức ở dâu thì giáo viên phải có kế hoạch ôn tập, bổ sung ở đó. 3.3 Đối với học sinh yếu kém, việc luôn coi trọng tính vững chắc của kiến thức, kĩ năng hơn là chạy theo mục tiêu đề cao, mở rộng kiến thức. Do đó khi hướng dẫn học sinh luyện tập, đặc biệt chú ý đến các vấn đề sau: Thứ nhất, đảm bảo cho HS hiểu đề bài: thường thì học sinh yếu kém không hiểu bài toán cho điều gì và yêu cầu tìm cái gì, do đó không thể tiếp thực hiện được việc giải toán. Vì vậy, dùng hệ thống câu hỏi gợi mở để giúp các em hiểu rõ đề bài, nắm được cái gì đã cho, cái gì cần tìm, tạo điều kiện cho các em vượt qua sự vấp váp đầu tiên đó. Thứ hai, gia tăng số lượng bài tập cùng thể loại và mức độ để hiểu kiến thức và rèn kĩ năng nào đó, học sinh yếu cần giải những bài tập cùng thể loại và cùng Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 8
9. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. mức độ với số lượng nhiều hơn so với các em khá giỏi và trung bình. Phần gia tăng này thường tiến hành trong các tiết ôn luyện. Chẳng hạn, với dạng toán tìm x mà HS hay nhầm lẫn nhất là: a + x = b, cần cho rất nhiều bài tập cùng dạng trong nhiều tiết ôn luyện mà không sợ nhàm như trường hợp học sinh khá giỏi. Thứ ba, sử dụng những bài tập vừa sức, chủ yếu là cho học sinh giải các bài tập thuộc dạng cơ bản, chủ yếu thực hành các kiến thức mới học. Trong tiết học, chỉ yêu cầu học sinh yếu hoàn thành các bài luyện tập, thực hành cơ bản theo hướng dẫn của giáo viên. Nếu chưa làm xong các bài tập do giáo viên quy định thì có thể cho các em làm tiếp ở nhà. Trong lớp học có học sinh yếu (không nắm kiến thức lớp học dưới), khi dạy phần bài mới, cho học sinh theo dõi bình thường, đến phần bài tập, hay là tiết luyện tập giáo viên cho những đối tượng này làm các bài tập mà kiến thức liên quan lớp dưới, cho học sinh nhắc lại kiến thức cũ. 3.4 Yếu về phương pháp học tập là phổ biến và chiếm một bộ phận khá đông đối với học sinh yếu kém môn Toán. Vì vậy, thường xuyên hướng dẫn, nhắc nhở các em từ những cách thức học toán sơ đẳng như: nắm được kiến thức lí thuyết mới làm bài tập, đọc kĩ đầu bài trước khi làm, vẽ hình hoặc vẽ sơ đồ phải sáng sủa, viết nháp rõ ràng, phát biểu thành câu đủ ý, trình bày bài khoa học, không tẩy xoá, giải toán xong phải kiểm tra lại, thử lại 3.5 Hình thức làm việc theo cặp hoặc nhóm gần đây trở nên phổ biến trong các lớp học theo quan điểm giao tiếp. Hình thức hoạt động theo cặp hoặc nhóm có thể hỗ trợ các hình thức làm việc cả lớp hoặc làm việc cá nhân. Những hoạt động luyện tập theo cặp hay nhóm mang tính chất hai chiều, tăng cường được việc trao đổi thông tin qua lại của học sinh hoặc tạo cho các hoạt động luyện tập giao tiếp trên lớp để học sinh có thể tự tin giao tiếp. Qua một số năm dạy theo quan điểm giao tiếp tôi nhận thấy việc dạy học theo hình thức luyện tập cặp nhóm thực sự có hiệu quả. Thông qua học tập theo nhóm, giáo viên phân công HS khá, giỏi giúp đỡ bạn ở Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 9
10. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. trường, ở nhà. Tạo ra các nhóm học tập, thi đua trong các nhóm có học sinh yếu. Đồng thời, động viên, tuyên dương kịp thời học sinh có tiến bộ. 4. Kết quả đạt được 4.1. Với lớp dạy thực nghiệm Từ việc áp dụng đổi mới các phương pháp dạy học theo hướng tích cực và vận dụng các biện pháp dạy học nói riêng đối với học sinh yếu kém môn Toán như trên, học sinh đã tự giác, hứng thú, chủ động và tích cực tham gia các hoạt động học tập, không rụt rè, tự ti như trước nữa. Chất lượng học sinh ngày một tiến bộ do trình độ nhận thức của các em ngày càng được nâng cao, tích cực phát biểu xây dựng bài, hứng thú và ham thích học toán, làm bài, học bài đầy đủ. Học sinh dần dần chiếm lĩnh kiến thức mới và giải quyết các vấn đề gần gũi với đời sống. Sự tiến bộ của các em biểu hiện cụ thể qua kết quả như sau: Bảng 3: Kết quả cuối năm của lớp 4B năm học 2011-2012: (Đề do trường ra) Điểm thi cuối năm học 2011-2012 Tổng số HS Giỏi Khá Trung bình Yếu (9 – 10 điểm) (7 – 8 điểm) (5 – 6 điểm) (Dưới 5 điểm) Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ 17 lượng % lượng % lượng % lượng % 2 11,8 5 29,4 10 58,8 0 0 Bảng 4: Kết quả kiểm tra của lớp 4D Học kỳ I năm học 2012-2013: (Đề do trường ra) Điểm thi Học kỳ I năm học 2012 – 2013 Tổng số Giỏi Khá Trung bình Yếu HS (9 – 10 điểm) (7 – 8 điểm) (5 – 6 điểm) (Dưới 5 điểm) Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ 19 lượng % lượng % lượng % lượng % 4 21,1 6 31,5 8 42,1 1 5,3 Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 10
11. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. Bảng 5: Kết quả kiểm tra Cuối năm học 2012 – 2013: (Đề thi do PGD ra) Điểm thi Cuối năm học 2012 – 2013 Tổng số Giỏi Khá Trung bình Yếu HS (9 – 10 điểm) (7 – 8 điểm) (5 – 6 điểm) (Dưới 5 điểm) Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ 19 lượng % lượng % lượng % lượng % 4 21,1 8 42,1 7 36,8 0 0 Qua bảng thống kê trên cho thấy chất lượng học tập môn Toán của học sinh tăng lên rõ rệt so với đầu năm học, giảm được học sinh yếu (trong Học kỳ I) và không còn học sinh yếu Toán (cuối năm học). Hầu hết tất cả các em đã có phương pháp học tập ở lớp cũng như việc tự học ở nhà. Những lỗ hổng kiến thức toán học của các em đã dần được bồi đắp. Được động viên, khích lệ, các em đã mạnh dạn, tự tin hơn trong học tập. Nắm được cách giải và giải được các bài toán vừa sức, các em hăng say học tập, hứng thú hơn với môn Toán. Qua chấm bài, tôi thấy các em đã có kĩ năng giải đúng, tương đối chính xác các dạng bài tập, việc trình bày bài làm đã có khoa học hơn, ít nhầm lẫn, lộn xộn. Số lượng học sinh khá giỏi được nâng lên; những em đầu năm lực học trung bình đã tiến lên lực học trung bình khá; số em điểm yếu kém đã đạt được mức trung bình. Nếu chúng ta vận dụng linh hoạt việc đổi mới phương pháp dạy học thì chắc chắn chất lượng cuối năm sẽ tăng cao. Thông tin phản hồi từ phía phụ huynh cho thấy họ đều rất hài lòng về kết quả học tập cũng như sự tiến bộ của con em mình. Phụ huynh rất tin tưởng vào khả năng học tập của con em họ cũng như khả năng giảng dạy của GV. Từ đó, họ rất nhiệt tình trong việc phối hợp kèm cặp, hướng dẫn các em tự học ở nhà. 4.2. Với lớp dạy đối chứng Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 11
12. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. Cùng với việc áp dụng với lớp 4D, tôi đã áp dụng kinh nghiệm đổi mới này vào lớp cùng khối là lớp 4C (lớp đối chứng) với 20 học sinh, kết quả như sau: Bảng 6: Kết quả kiểm tra Học kỳ I năm học 2012-2013 (Đề thi do trường ra) Điểm thi Học kỳ I năm học 2012 – 2013 Tổng số Giỏi Khá Trung bình Yếu HS (9 – 10 điểm) (7 – 8 điểm) (5 – 6 điểm) (Dưới 5 điểm) Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ 20 lượng % lượng % lượng % lượng % 1 5,0 3 15,0 12 60,0 4 20,0 Bảng 7: Kết quả kiểm tra Cuối năm học 2012-2013 (Đề thi do PGD ra) Tổng số Điểm thi Cuối năm học 2012 – 2013 HS Giỏi Khá Trung bình Yếu (9 – 10 điểm) (7 – 8 điểm) (5 – 6 điểm) (Dưới 5 điểm) Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ 20 lượng % lượng % lượng % lượng % 2 10,0 3 15,0 13 65,0 2 10,0 5. Bài học kinh nghiệm: Trong quá trình dạy học tôi nhận thấy cần làm tốt công tác chủ nhiệm, tìm hiểu học sinh để phát hiện ra nguyên nhân khiến học sinh yếu kém môn Toán. Lập kế hoạch kèm cặp, giúp đỡ học sinh yếu phải cụ thể với từng đối tượng học sinh. Đồng thời, giáo viên phải hết sức kiên trì, nhẫn nại, gần gũi động viên học sinh, hướng dẫn học sinh, không nên yêu cầu tiến bộ nhanh của các em. Giáo viên luôn quan tâm tới sự tiến bộ cũng như biểu hiện sút kém của HS để uốn nắn kịp thời và thường xuyên trao đổi với phụ huynh để có thông tin phản hồi. Trong giảng dạy phải bám sát chương trình và chuẩn kiến thức, kĩ năng; đảm bảo tính vừa sức của học sinh; tạo cho HS tính tự giác, tích cực, chủ động trong việc lĩnh hội kiến thức mới. Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 12
13. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. Thường xuyên kiểm tra, khảo sát, phân loại học sinh để có phương pháp giảng dạy phù hợp. Cần phải tạo cho các em sự hứng thú trong học tập. Luôn học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp nhằm đưa các đề tài, các kinh nghiệm hay, có giá trị để kèm cặp, phụ đạo HS yếu kém tiến bộ ở tất cả các môn để GV cùng thảo luận, rút kinh nghiệm và vận dụng trong giảng dạy. III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận Trong dạy môn Toán lớp 4 nói riêng và các môn học khác ở Tiểu học nói chung, giáo viên cần vận dụng các phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng học sinh. Tránh dạy học máy móc, khô cứng theo quy tắc, cần sáng tạo với mỗi tiết dạy một cách hợp lý, đảm bảo tính chính xác, tính khoa học, tính sư phạm giúp học sinh dễ nhận ra và khắc sâu kiến thức cần nắm. Việc giảng dạy nâng cao chất lượng thực của học sinh yếu kém môn Toán là một việc làm hết sức khó khăn, phức tạp. Nó đòi hỏi thời gian, lòng nhiệt tình, tâm huyết, nghệ thuật của người thầy; có tình cảm yêu thương trẻ thật sự, chịu khó theo dõi sâu sát các em, nắm chắc từng hoàn cảnh cụ thể của từng học sinh yếu kém; có năng lực chuyên môn vững vàng ; biết vận dụng linh hoạt, nhẹ nhàng các phương pháp dạy học thích hợp cho từng đối tượng cụ thể. Phối hợp cùng gia đình dạy dỗ sẽ là phương thuốc chữa hữu hiệu cho các em học sinh yếu kém học hành tiến bộ. Việc khắc phục học sinh yếu kém qua việc tổ chức ôn tập kiến thức cũ và giúp học sinh nắm vững kiến thức mới môn Toán đã làm cho kết quả học tập môn toán được nâng lên, số lượng học sinh yếu kém được giảm đáng kể. Học sinh tự tin hơn trong học tập, thêm yêu thích môn học và ngày càng thân thiện với trường, lớp hơn. 2. Kiến nghị 2.1 Đối với các cấp lãnh đạo: Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 13
14. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. Cần tổ chức các cuộc hội thảo, các chuyên đề để chia sẻ về công tác phụ đạo, giúp đỡ học sinh yếu kém, nhất là học sinh yếu kém môn Toán; chỉ đạo các đơn vị, cá nhân thực hiện công tác này quyết liệt hơn. Đồng thời, khuyến khích giáo viên nghiên cứu chọn ra giải pháp hữu hiệu nhằm khắc phục học sinh yếu kém của từng môn học. Động viên, giúp đỡ và khen thưởng những giáo viên có thành tích trong việc nâng cao chất lượng dạy và học ở nhà trường. 2.2 Đối với giáo viên: Phải nhận thức đúng vai trò của môn Toán ở tiểu học nói chung và ở lớp 4 nói riêng; nắm vững mạch kiến thức trong chương trình Toán lớp 4; không ngừng đầu tư nghiên cứu và áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, phù hợp với từng dạng toán, từng bài; đồng thời tìm ra giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục. Luôn động viên khích lệ, tạo hứng thú học tập đối với học sinh, nhất là học sinh yếu, phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh. Phải không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tích lũy kinh nghiệm từ đồng nghiệp và bản thân, biết cách vận dụng phương pháp giảng dạy thích hợp với đối tượng học sinh lớp mình. Trên đây là một số biện pháp đã thực hiện trong việc giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. Với kết quả của đề tài nghiên cứu, rất mong muốn được sự quan tâm, giúp đỡ của các cấp lãnh đạo giáo dục. Những ý kiến đóng góp chân thành của quý đồng nghiệp giúp cho tôi hoàn chỉnh đề tài nghiên cứu này. Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện không thể tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong được sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp để kinh nghiệm của tôi ngày càng đạt hiệu quả cao. Tôi xin chân thành cảm ơn! Nam Dong, ngày 25 tháng 11 năm 2014 Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 14
15. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. Người viết Nguyễn Thanh Còi TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng các môn học ở tiểu học - lớp 4, NXB Giáo dục, 2009. 2. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Phương pháp dạy học các môn học ở tiểu học, NXB Giáo dục, 2007. 3. Dự án phát triển giáo viên tiểu học, Đổi mới PPDH ở Tiểu học, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2005. 4. Đỗ Đình Hoan (Chủ biên), Toán 4, NXB Giáo dục, Tái bản lần thứ hai,2006. 5. Đỗ Đình Hoan (Chủ biên), Sách giáo viên Toán 4, NXB Giáo dục, Tái bản lần thứ bảy, 2012. 6. Đỗ Trung Hiệu, Đỗ Đình Hoan, Vũ Dương Thụy, Vũ Quốc Chung, Phương pháp dạy học môn Toán ở Tiểu học, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2001. 7. Nguyễn Bá Kim, Phương pháp dạy học môn Toán ở Tiểu học, NXB Đại học sư phạm, Hà Nội, 2004. 8. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), sửa đổi năm 2009, Luật Giáo dục, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội. 9. Vụ Giáo dục Tiểu học – Bộ Giáo dục và Đào tạo (2005), Tài liệu bồi dưỡng giáo viên dạy các môn học lớp 4, NXB Giáo dục. Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 15
16. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. ---------------------------------------------------------------------- NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC GIÁO DỤC * Cấp cơ sở: ............................................................................................................. ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... * Cấp huyện (hoặc tỉnh): ........................................................................................ ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 16
17. Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh học yếu môn Toán lớp 4 có tiến bộ. ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... Người thực hiện: Nguyễn Thanh Còi – Trường Tiểu học Lương Thế Vinh 17