Sáng kiến kinh nghiệm Một số phương pháp rèn chính tả cho học sinh Lớp 3

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số phương pháp rèn chính tả cho học sinh Lớp 3

1. Phươ ng phaṕ ren ̀ chinh ́ ta ̉cho hoc ̣ sinh l ơ ṕ 3 I-LÝ DO CHOṆ ĐÊ ̀TAI ̀ 1.Ly ́do choṇ đê ̀tai ̀ : Mụ c tiêu đ ầu tiên c ủ a giáo d ụ c Ti ể u h ọ c là rèn luyệ n cho h ọ c sinh k ỹ năng đọc thông vi ế t th ạ o ch ữ qu ố c ng ữ . Phân môn chính t ả là m ộ t ph ầ n trong nộ i dung chươ ng trình môn Ti ế ng Vi ệ t ở b ậ c Ti ể u h ọ c. Đây là môn h ọ c có v ị trí đặc bi ệ t trong ch ươ ng trình vì nó đ ảm nhi ệ m vi ệ c hình thành và phát tri ể n các kỹ năng cơ b ả n: nghe, nói, đ ọc, vi ế t. Có các k ỹ năng chính t ả thành th ạ o s ẽ giúp cho họ c sinh họ c t ậ p, giao ti ế p và tham gia các quan h ệ xã h ộ i đ ược thu ậ n l ợ i, nắ m b ắ t đ ược nh ữ ng thông tin mộ t cách chính xác, đ ồng th ờ i vi ệ c m ỗ i thành viên xã hộ i phát âm chu ẩ n và viế t đúng chính t ả s ẽ góp ph ầ n gi ữ gìn s ự trong sáng, thố ng nh ấ t c ủ a Ti ế ng Vi ệ t mà h ọ c sinh là mộ t trong nh ữ ng thành ph ầ n củ a xã h ộ i đó. Dạ y chính t ả là m ộ t quá trình rèn luy ệ n lâu dài, không ch ỉ ở gi ờ chính tả mà có th ể rèn luy ệ n phân tích t ừ phân môn: T ậ p đ ọc, Luy ệ n t ừ và câu, T ậ p làm văn. Mộ t h ọ c sinh làm m ộ t bài văn r ấ t hay nh ư ng m ắ c nhi ề u l ỗ i chính t ả thì bài văn đó không đạt đi ể m cao. Qua thự c tr ạ ng nhi ề u năm gi ả ng d ạ y, tôi th ấ y kĩ năng vi ế t chính t ả c ủ a h ọ c sinh lớ p 3 còn m ắ c các l ỗ i thông th ườ ng nh ư vi ế t hoa tùy ti ệ n, các l ỗ i do phát âm, hoặ c thi ế u d ấ u thanh, âm cu ố i,¼H ọ c sinh vi ế t sai nhi ề u l ỗ i chính t ả do các em không nắ m đ ược nghĩa c ủ a t ừ , không nh ớ quy t ắ c chính t ả , nghe ± hiểộ u n i dung còn h ạế n ch , do ph ươữ ng ng ¼Vì v ậệảạ y, vi c gi ng d y phân môn chính tả l ớ p 3 trong nhà tr ườ ng c ầ n đ ược m ỗ i giáo viên quan tâm, đ ầu t ư nhiề u h ơ n trong nh ữ ng năm h ọ c ti ế p theo. Đ ể làm đ ược đi ề u đó m ỗ i giáo viên phảựọự i t h c, t nghiên c ứự u, t rèn luy ệả n b n thân đ ểứốơ đáp ng t t h n nữ a nhu c ầ u h ọ c t ậ p c ủ a h ọ c sinh. Chính vì nhữ ng lí do nêu trên mà tôi đã ch ọ n đ ề tài sáng ki ế n kinh nghi ệ m : ªMộ t s ố ph ươ ng phaṕ ren ̀ chính t ả cho hoc ̣ sinh l ơ ṕ 3º đê ̉ lam̀ sang ́ kiê ́n kinh nghiêṃ cho minh.̀ 2. Mụ c đích nghiên c ứ u Năm hoc̣ 2017-2018, tôi đ ược phân công lam̀ công tac ́ chu ̉nhiê ̣m va ̀giang ̉ daỵ l ơ ṕ 3B. Đây la ̀l ơ ́p co ́đô ̣tuô ̉i đô ̀ng đê ̀u.Tô ̉ng sô ́co ́tâ ́t ca ̉ 33 em. Qua khaỏ sat́ th ự c tê ́, tôi nhâ ̣n thâ ́y hoc ̣ sinh trong viê ̣c viê ́t đung ́ chinh ́ ta ̉ con ̀ nhiêù haṇ chê ́.Hoc ̣ sinh con ̀́́ viêt sai chinh ta ̉nhiê ̀́̀̃̀̀u.Đo la nh ư ng tôn tai ̣ ma tôi 1
2. Phươ ng phaṕ ren ̀ chinh ́ ta ̉cho hoc ̣ sinh l ơ ṕ 3 coǹ con ̀ băn khoăn va ̀muô ́n tìm ra biệ n pháp đê ̉nâng cao châ ́t l ượ ng viê ́t đung ́ ́ ̉ ̣ chinh ta cho hoc sinh. 3. Nhiêṃ vu ̣nghiên c ư ú Nghiên cư ú sach ́ giao ́ khoa, sach ́ giao ́ viên, v ở bai ̀ tâ ̣p cua ̉ môn Tiê ́ng Viê ̣t l ơ ́p 3 đê ̉tim̀ hiê ̉u cac ́ nô ̣i dung , cac ́ bai ̀ day ̣ liên quan đê ́n phân môn chinh ́ ta ̉l ơ ́p 3 hiêṇ nay Tìm ra các biệ n pháp rèn luy ệ n kĩ năng phù h ợ p đ ể kh ắ c ph ụ c nh ữ ng sai sót mà giáo viên và họ c sinh th ườ ng m ắ c nh ằ m nâng cao hi ệ u qu ả day ̣ chinh́ ta ̉cho h ọ c sinh l ớ p 3 4. Đối t ượ ng, ph ạ m vi nghiên c ứ u Đối t ượ ng: N ộ i dung, ph ươ ng pháp d ạ y chinh́ ta ̉l ớ p 3. + Phạ m vi: H ọ c sinh cać l ơ ṕ 3B + Thơ ì gian th ự c hiê ̣n đê ̀tai ̀ bă ́t đâ ̀u t ư ̀ thang ́ 8 năm 2017 đê ́n gi ư ̃a thang ́ 3 năm 2018 5.Phươ ng phaṕ nghiên c ư ú Trong qua ́trình nghiên cứ u tôi có s ử d ụ ng m ộ t só ph ươ ng pháp sau: 1- Phươ ng pháp nghiên c ứ u lu ậ n 2- Phươ ng pháp gi ả i quy ế t v ấ n đ ề 3- Phươ ng pháp đi ề u tra kh ả o sát th ự c t ế . 4- Phươ ng pháp luy ệ n t ậ p, th ự c hành . 5- Phươ ng pháp phân tích ngôn ng ữ PHÂǸ II : NÔỊ DUNG 1. CƠỞẬ S LÍ LU N: Chữ vi ế t hi ệ n nay c ủ a ng ườ i Vi ệ t là ch ữ vi ế t ghi l ạ i theo phát âm. Do đó việ c vi ế t đúng ph ả i d ự a trên đ ọc đúng, đ ọc đúng là c ơ s ở c ủ a vi ế t đúng. Tuy nhiên do yế u t ố vùng mi ề n, cách phát âm m ỗ i n ơ i m ỗ i khác. M ặ c dù nh ữ ng quy tắ c, quy ướề c v chính t ảượốấ đ c th ng nh t theo ng ữ pháp chung. Nh ư ng việ c ªvi ế t đúng chính t ả º trong h ọ c sinh ti ể u h ọ c nói chung và h ọ c sinh l ớ p tôi nói riêng còn nhiề u khó khăn, t ồ n t ạ i mà m ỗ i giáo viên và h ọ c sinh c ầ n phả i n ổ l ự c đ ể kh ắ c ph ụ c t ồ n t ạ i trên. 2
3. Phươ ng phaṕ ren ̀ chinh ́ ta ̉cho hoc ̣ sinh l ơ ṕ 3 Ngườ i giáo viên mu ố n đánh giá k ế t qu ả h ọ c t ậ p c ủ a h ọ c sinh cũng ph ả i thông qua năng lự c vi ế t đúng chính t ả c ủ a các em. Vì v ậ y m ỗ i th ầ y, cô giáo cầ n ph ả i nhi ệ t tình trong công tác gi ả ng d ạ y rèn cho h ọ c sinh vi ế t đúng chính tả ngay t ừ đ ầu các em d ầ n d ầ n ham thích trong m ỗ i gi ờ h ọ c chính t ả nh ư các môn họ c khác. 2.CƠ S Ở TH Ự C TIÊÑ 2.1. Viêc̣ day ̣ cua ̉ giaó viên: Qua thự c tê ́d ự gi ơ ̀va ̀thăm l ơ ́p cua ̉ cac ́ giao ́ viên trong tr ươ ̀ng cung ̃ nh ư trươ ng̀ ban ̣ tôi nhâ ̣n thâ ́y ră ̀ng: -Giaó viên chư a xac ́ đinh ̣ chinh ́ xac ́ th ơ ̀i l ượ ng cho t ư ng̀ hoat ̣ đô ̣ng,ch ư a co ́ như ng̃ câu hoi ̉ g ợ i m ở nhă ̀m nâng cao châ ́t l ượ ng gi ơ ̀day.Vi ̣êc ren ̀ ch ư ̃trên l ơ ́p đonǵ vai tro ̀quan trong̣ nhă ̀m uô ́n nă ́n hoc ̣ sinh viê ́t chinh ́ ta ̉chinh ́ xac ́ h ơ n. - Giaó viên chư a chu ́y ́đê ́n đô ́i t ượ ng hoc ̣ sinh yê ́u nên cac ́ em trinh ̀ bay ̀ cac ́ baì thơ con ̀ ch ư a đung, ́ con ̀ sai vê ̀đô ̣cao cac ́ con ch ư ̃ - Giáo viên chư a chú ý rèn cho b ả n thân và h ọ c sinh đ ọc đúng chu ẩ n. 2.2 : Viêc̣ hoc ̣ cua ̉ hoc ̣ sinh: -Nhiêù hoc̣ sinh con ̀ mai ̉ơưựự ch i, ch a th c s co ́thai ́ đô ̣̣̣hoc tâp đung ́ đă ́n -Tình hình thự c t ế cho thâý v ố n t ừ các em còn h ạ n ch ế . Các em ch ỉ hi ể u nghĩa củ a các t ừữởứộơả ng m c đ đ n gi n trong khi t ừữế ng Ti ng Vi ệ t vô cùng phong phú. - Họ c sinh l ớ p 3 còn m ộốọư t s em đ c ch a đúng chu ẩư n, ch a xác đ ịượnh đ c các tiế ng mình đ ọượấạằc đ c c u t o b ng nh ữếốữ ng y u t ng âm chu ẩ n ( con ch ữ ) nào để vi ế t cho đúng. - Các em chư a t ậ p trung chú ý khi vi ế t nên d ẫ n đ ến vi ệ c vi ế t sai âm, v ầ n, thanh. Nhiêù em chư a có kĩ năng ki ể m tra l ạ i ch ữ vi ế t c ủ a mình đ ể so sánh vớ i cách đ ọc chu ẩ n có gi ố ng nhau ch ư a. 2.3: Nguyên nhân - Họ c sinh vi ế t sai chính t ảủế ch y u do các em b ịấ m t căn b ảừớướ n t l p d i, chư a n ắ m v ữ ng âm, v ầ n, ch ư a phân bi ệ t đ ược cách phát âm c ủ a giáo viên, chưể a hi u rõ nghĩa c ủừư a t , ch a có ý th ứựọựở c t h c, t rèn nhà, ch ư a chú ý khi viế t chính t ả . - Họ c sinh vi ế t sai chính t ả do m ộ t s ố l ỗ i sau: + Lỗ i do vô ý, ch ư a c ẩ n th ậ n (nh ư thi ế u d ấ u ph ụ , thi ế u d ấ u thanh). + Lỗ i v ề các v ầ n khó (uya, uyu, uênh, oang, oeo, ươ u, uyên, uyêt, uêch, ¼). + Lỗ i do phát âm sai (at/ac, et/ec, an/ang, iu/iêu, iêc/iêt, ươ c/ ươ t, ¼). + Lỗ i do không hi ể u nghĩa c ủ a t ừ (đ ể dành/tranh giành, d ở dang/giang s ơ n, ¼). + Lỗ i do không n ắ m đ ược quy t ắ c chính t ả (g ch ỉ đ ược ghép v ớ i a, ă, â, o, ô, ơ, u, ư và gh, ngh chỉ ghép v ớ i e, ê, i ). Qua thố ng kê các lo ạ i l ỗ i, tôi th ấ y h ọ c sinh th ườ ng m ắ c các lo ạ i l ỗ i sau: 3
4. Phươ ng phaṕ ren ̀ chinh ́ ta ̉cho hoc ̣ sinh l ơ ṕ 3 a) Về thanh đi ệ u: Họ c sinh ch ư a phân bi ệ t đ ược hai thanh h ỏ i và thanh ngã. * Ví dụ: nghĩ hè (từ đúng: ngh ỉ hè ); suy ngh ỉ (t ừ đúng: suy nghĩ ); s ữ a l ỗ i (t ừ đúng: sử a b) Về âm đ ầu: - Họ c sinh còn vi ế t l ẫ n l ộ n m ộ t s ố ch ữ cái ghi các âm đ ầu sau đây: + g/ gh: đua ge, gi bài + ng/ ngh: ngỉ ngh ơ i. + c/ k: céo cờ , c ẹ p tóc + s/ x : sẻ g ỗ , chim x ẻ . + d/ gi: dữ gìn, da v ị . c) Về âm chính: Họ c sinh hay m ắ c l ỗ i khi vi ế t ch ữ ghi các âm chính trong các v ầ n sau đây: + ai/ay/ây: máy bây (máy bay). + ao/au/âu: lâu bàn ghế (lau bàn gh ế ). + oe/eo: sứ c kh ẻ o (s ứ c kh ỏ e). + iu/êu/ iêu: kì dị u (kì di ệ u). + ăm/âm: đỏ th ấ m (đ ỏ th ắ m); t ố i tâm (t ố i tăm). +ăp/âp: gậ p g ỡ (g ặ p g ỡ ). + ip/iêp: nhân diệ p (nhân d ị p). + ui/ uôi: cuố i đ ầu (cúi đ ầu); cúi cùng (cu ố i cùng). + ư i/ ươ i: trái b ử i (trái b ưở i); khung c ưỡ i (khung c ử i). + ư u/ ươ u: m ươ u trí (m ư u trí); con h ư u (con h ươ u). d) Về âm cu ố i: Họ c sinh th ườ ng vi ế t l ẫ n l ộ n ch ữ ghi âm cu ố i trong các v ầ n sau đây: + at/ac: đất các (đ ất cát). + an/ang: cái bàng (cái bàn). + ăt/ăc: mặ t qu ầ n áo (m ặ c qu ầ n áo). + ăn/ăng: khăng quàng (khăn quàng). + ât/âc: gậ c đ ầu (g ậ t đ ầu). + ân/âng: vân lờ i (vâng l ờ i). + êt/êch: lệ ch b ệ t (l ệ t b ệ t) + ên/ênh: bệ n t ậ t (b ệ nh t ậ t). + iêt/iêc: thiế c tha (thi ế t tha). + uôn/uông: mong muố ng (mong mu ố n). + uôt/uôc: suố c đ ời (su ố t đ ời). + ươ n/ ươ ng: v ườ ng rau (v ườ n rau). e) Lỗ i vi ế t hoa: Đây là loạ i l ỗ i ph ổ bi ế n và tr ầ m tr ọ ng nh ấ t trong các bài vi ế t c ủ a các em, trong tấ t c ả bài viế t c ủ a h ọ c sinh trong l ớ p Qua khả o sát th ố ng kê tôi th ấ y h ầ u h ế t các lo ạ i l ỗ i chính t ả các em đ ều mắểảọ c (k c h c sinh khá, gi ỏốỗ i) s l i mà các em m ắềấỗế c nhi u nh t là l i vi t hoa, lỗ i ph ụ âm đ ầu và l ỗ i âm chính. So v ớ i yêu c ầ u v ề kĩ năng vi ế t chính t ả 4
5. Phươ ng phaṕ ren ̀ chinh ́ ta ̉cho hoc ̣ sinh l ơ ṕ 3 (không quá 5 lỗ i trong m ộ t bài) thì trình đ ộ kĩ năng vi ế t chính t ả c ủ a h ọ c sinh còn quá thấ p (s ố bài có t ừ 6 l ỗ i tr ở lên chi ế m 41%: kh ả o sát chính t ả đ ầu năm). Thự c tr ạ ng trên đây là r ấ t đáng lo ng ạ i đòi h ỏ i m ỗ i chúng ta c ầ n ph ả i nghiên cứ u và tìm ra nhi ề u bi ệ n pháp giúp đ ỡ các em kh ắ c ph ụ c l ỗ i chính t ả . 3.MÔṬ SÔ ́GIAI ̉ PHAP ́ TH Ự C HIÊ ̣N 3.1Khả o sát th ự c tr ạ ng: Năm họ c 2017 -2018 tôi đ ược phân công ch ủ nhi ệ m l ớ p 3B.Qua khả o sát đâù năm bai ̀ Chinh ́ tả (Nghe ±viê ́t): ªCâ ̣u be ́thông minhº cua ̉ l ơ p,́ tôi thu được kêt́ qua ̉nh ư sau: Lỗ i sai Phụ âm đ ầu Vầ n Dấ u thanh Số l ượ ng 14 18 20 Đểắụữạếở kh c ph c nh ng h n ch trên, d ự a vào nh ữ ng thu ậợ n l i đang có. Tôi mạ nh d ạ n th ự c hi ệ n 5 gi ả i pháp sau: - Luyệ n phát âm. - Phân tích so sánh. - Giả i nghĩa t ừ . - Ghi nhớ m ẹ o lu ậ t chính t ả . - Viế t đúng chính t ả qua các bài t ậ p Dướ i đây là m ộốả t s gi i pháp thay th ếộầủả m t ph n c a gi i pháp cũ đã đ ược thự c hi ệ n và đem l ạ i hi ệ u qu ả d ạ y h ọ c cao h ơ n. 3.2 Mộ t s ố bi ệ n pháp kh ắ c ph ụ c l ỗ i chính t ả : Trướ c tình hình h ọ c sinh l ớ p vi ế t còn sai nhi ề u l ỗ i chính t ả , tôi đã áp d ụ ng mộ t s ố bi ệ n pháp kh ắ c ph ụ c nh ư sau: * Luyệ n phát âm: Muố n h ọ c sinh vi ế t đúng chính t ả , tr ướ c h ế t giáo viên ph ả i chú ý luy ệ n phát âm cho mình và cho họ c sinh đ ể phân bi ệ t các thanh, các âm đ ầu, âm chính, âm cuố i vì ch ữ qu ố c ng ữ là ch ữ ghi âm, gi ữ a cách đ ọc và cách vi ế t thố ng nh ấ t v ớ i nhau. N ế u giáoviên ch ư a phát âm chu ẩ n, do ả nh h ưở ng c ủ a cách phát âm ở đ ịa ph ươ ng, sinh ra và l ớ n lên trong môi tr ườ ng phát âm nh ư vậ y nên các em cũng có thói quen phát âm sai d ẫ n đ ến hi ệ n t ượ ng vi ế t sai chính tả . Ví dụ: ăn cơ m - en c ơ m; hoa sen - hoa xen; cái vung - cái dung; cái kéo - cái kế u; đ ồng bào - đồng b ồ ,¼ Giáo viên ph ả i phát âm rõ ràng, t ố c đ ộ v ừ a ph ả i mớ i có th ể giúp h ọ c sinh vi ế t đúng chính t ả . *Phân tích so sánh : 5
6. Phươ ng phaṕ ren ̀ chinh ́ ta ̉cho hoc ̣ sinh l ơ ṕ 3 Do phươữủịươ ng ng c a đ a ph ng nên cách đ ọủc c a các em ch ưố a th ng nhấ t v ớ i ch ữ vi ế t nên tôi giúp các em n ắ m rõ nghĩa c ủ a t ừ đ ể vi ế t cho đúng. Song song vớ i vi ệ c luy ệ n đ ọc đúng chu ẩ n cho h ọ c sinh, khâu phân tích so sánh tiế ng, t ừ cũng r ấ t quan tr ọ ng trong gi ờ h ọ c chính t ả . Trướ c khi vi ế t bài tôi thườ ng có bướ c phân tích so sánh m ộ t s ố ti ế ng khó vi ế t hay nh ầ m l ẫ n, các tiế ng các em còn đ ọc ( nghe ) ch ư a đúng chu ẩ n. Tôi cố g ắ ng nh ấ n m ạ nh nhữ ng đi ể m khác tìm ra cho các em phân tích so sánh tiế ng, t ừ d ễ sai. Để h ọ c sinh nhớ lâu tôi cho các em đ ặt câu phân bi ệ t so sánh giúp các em hiể u rõ cách dùng củ a ti ế ng, t ừ và vi ế t đúng h ơ n.. Ngoài ra tôi còn tậ p cho h ọ c sinh thói quen đánh vầ n khi vi ế t theo cách phát âm c ủ a cô và sau khi vi ế t các em đ ọc lạ i ki ể m tra ( nh ữ ng em hay vi ế t sai ) Ví dụ: Nghe viế t bài Ng ườ i m ẹ - SHDH Tiênǵ Viê ̣t 3 t ậ p 1A Trướ c khi vi ế t bài tôi phân tích cho h ọ c sinh hi ể u nghĩa ti ế ng d ễ nh ầ m lẫ n nh ư : ngạ c khác vớ i ngạ t: ngạ c là rấ t l ấ y làm l ạ , c ả m th ấ y hoàn toàn b ấ t ngờ v ớ i mình còn ngạ t bí hơ i không th ở đ ược. Cho h ọ c sinh phân tích so sánh vầ n ªatº và ªacº sau đó đ ặt câu phân bi ệ t. Qua phân tích so sánh các từ khó, các em h ọ c sinh n ắ m đ ược s ự khác bi ệ t giữ a các ti ế ng có trong bài chính t ả . D ầ n các em có thói quen phân bi ệ t các tiế ng đ ể vi ế t cho đúng. H ọ c sinh có thói quen vi ế t bài c ẩ n th ậ n, ghi nh ớ cách đọc đúng chu ẩ n và cách vi ế t đã vi ế t bài đúng h ơ n, ti ế n b ộ h ơ n. *Giả i nghĩa t ừ: Vớ i nh ữ ng ti ế ng, t ừ các em còn đ ọc ( nghe ) ch ư a đúng chu ẩ n mà không có tiế ng, t ừ đ ể so sánh phân tích nh ư gi ả i pháp trên thì tôi ti ế n hành cho các em giả i nghĩa t ừ . Tôi ch ọ n t ừ trong bài chính t ả ch ư a đ ược gi ả i nghĩa trong tiế t T ậ p đ ọc cho các em gi ả i nghĩa, tìm t ừ đ ồng nghĩa ( ho ặ c trái nghĩa ) sau đó đặt câu đ ể các em hi ể u rõ nghĩa c ủ a t ừ và vi ế t đúng h ơ n. Khi nhớ nghĩa củ a t ừ và cách vi ế t t ừ các em s ẽ dùng t ừ và vi ế t t ừ chính xác h ơ n. Ví dụ: Bài Ai có lỗ i? ± SHDH Tiênǵ Viê ̣t 3 t ậ p 1A Trong bài viế t có t ừ can đảm các em hay viế t sai ( v ầ n an thành ang; thanh hỏ i thành ngã ). Để giúp các em vi ế t đúng h ơ n tôi cho các em gi ả i nghĩa từ : can đảm là có sứ c m ạ nh tinh th ầ n đ ể không s ợ nguy hi ể m, đau kh ổ ; cá em tìm từ trái nghĩa là hèn nhát, nhát gan, bạ c nh ượ c; các em đặt câu đ ể hi ể u rõ nghĩa củ a t ừ và cách vi ế t đúng h ơ n. Việ c gi ả i nghĩa t ừ th ườ ng xuyên t ạ o cho các em đ ọc có ý th ứ c, tăng dầ n kh ả năng đ ọc hi ể u. T ừ đó các em ti ế n b ộ d ầ n kĩ năng vi ế t chính t ả có ý thứ c, gi ả m d ầ n cách vi ế t chính t ả máy móc. Cách làm này phát huy tính tích cự c h ọ c t ậ p c ủ a các em h ọ c sinh giúp t ư duy các em phát tri ể n * Ghi nhớ m ẹ o lu ậ t chính t ả : 6
7. Phươ ng phaṕ ren ̀ chinh ́ ta ̉cho hoc ̣ sinh l ơ ṕ 3 Mẹ o lu ậ t chính t ả là các hi ệ n t ượ ng chính t ả mang tính quy lu ậ t chi phố i hàng lo ạ t t ừ , giúp giáo viên kh ắ c ph ụ c l ỗ i chính t ả cho h ọ c sinh m ộ t cách rấ t h ữ u hi ệ u. Ngay t ừ l ớ p 1, các em đã đ ược làm quen v ớ i lu ậ t chính t ả đơn gi ả n nh ư : Các âm đ ầu k, gh, ngh ch ỉ k ế t h ợ p v ớ i âm i, e, ê. Ngoài ra giáo viên có thể cung c ấ p thêm cho h ọ c sinh m ộ t s ố m ẹ o lu ậ t khác nh ư sau : * Để phân bi ệ t âm đ ầu s/ x: Đa số các t ừ ch ỉ tên cây và tên con v ậ t đ ều bắ t đ ầu b ằ ng s : si, s ồ i, s ả , s ứ , s ắ n, sung, sao, sim, su su, s ầ u đâu, s ơ n trà, sậ y, s ấ u, s ế n, sam, sán, s ầ u riêng, so đũa¼sáo, sâu, sên, sam, sán, s ế u, sò, sóc, sói, sứ a, sáo s ậ u, s ư t ử ¼ * Để phân bi ệ t âm đ ầu tr/ ch: Đa số các t ừ ch ỉ đ ồ v ậ t trong nhà và tên con vậ t đ ều b ắ t đ ầu b ằ ng ch: chăn, chi ế u, ch ả o, ch ổ i, chai, chày, chén, chum, chạ n, chõ, chĩnh, chuông, chiêng¼ chu ộ t, chó, chí, ch ồ n, chu ồ n chu ồ n, chào mào, châu chấ u, chi ề n chi ệ n, ch ẫ u chàng, chèo b ẻ o, chìa vôi¼ * Luậ t b ổ ng - tr ầ m ( luậ t h ỏ i- ngã trong t ừ láy ) Đa số các t ừ láy âm đ ầu, n ế u y ế u t ố đ ứng tr ướ c mang thanh huy ề n, nặ ng, ngã thì y ếốứ u t đ ng sau s ẽ mang thanh ngã. N ếếốứướ u y u t đ ng tr c mang thanh ngang, sắ c, h ỏ i thì y ế u t ố đ ứng sau s ẽ mang thanh h ỏ i (ho ặ c ngượ c l ạ i ). Ví dụ: Bài Ngườ i sáng tác Qu ố c ca Vi ệ t Nam - (SHDH Tiênǵ Viê ̣t 3 t ậ p 2A) trang 47 có từ khở i nghĩa, bài Hộ i v ậ t - (SHDH Tiênǵ Viê ̣t 3 t ậ p 2A) có t ừ nghiêng mình, bài Hộ i đua voi ở Tây Nguyên - (SHDH Tiênǵ Viê ̣t 3 t ậ p 2A) có từ ghìm đà, ¼.. Trướ c khi vi ế t bài tôi cho h ọ c sinh nh ậ n xét cách vi ế t c ủ a ch ữ có viế t k, gh, ngh và hỏ i các em vì sao vi ế t nh ư v ậ y đ ể các em kh ắ c sâu m ẹ o luậ t này. Qua mộ t th ờ i gian dài các em đ ược nh ắ c đi nh ắ c l ạ i m ẹ o lu ậ t này các em rấ t t ự tin khi vi ế t các ch ữ có đ ầu âm đ ầu: k, gh, ngh m ộ t cách chính xác. Bài viế t c ủ a các em s ạ ch h ơ n, ít t ẩ y xóa, do các em vi ế t th ạ o h ơ n nên các em có thờ i gian n ắ n nót ch ữ vi ế t ngay ng ắ n h ơ n. Khi các em n ắ m ch ắ c m ẹ o lu ậ t chính tả thì các em vi ế t đúng và ti ế n b ộ nhi ề u khi vi ế t chính t ả . *Làm các bài tậ p chính t ả : Giáo viên có thể đ ưa ra các d ạ ng bài t ậ p chính t ả khác nhau đ ể giúp h ọ c sinh tậậụ p t n d ng các ki ếứọ n th c đã h c, làm quen v ớệửụừ i vi c s d ng t trong văn cả nh c ụ th ể . Sau m ỗ i bài t ậ p, giáo viên giúp các em rút ra các qui t ắ c chính tả đ ể ghi nh ớ . -Bài tậ p tr ắ c nghi ệ m : Khoanh tròn chữ cái tr ướ c t ừ ng ữ vi ế t đúng : a- căn dặ n b- căng nhà c- kiêu căng d- nhọ c nh ằ n e- lằ ng nh ằ ng g- cằ ng nh ằ ng h- vắ ng m ặ t i- vắ n t ắ t k- vuông vắ ng 7