Sáng kiến kinh nghiệm Một số giải pháp giúp học sinh Lớp 2 giải Toán có lời văn

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số giải pháp giúp học sinh Lớp 2 giải Toán có lời văn

1. CỘỘỦỆ NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA V T NAM Độc l ậ p - T ự do ± H ạ nh phúc MÔ TẢẾ SÁNG KI N Mã số (do Thườ ng tr ự c H ộ i đ ồng ghi ........................) 1. Tên sáng kiế n: Mộ t s ố gi ả i pháp giúp h ọ c sinh l ớ p 2 gi ả i toán có l ờ i văn 2. Lĩnh vự c áp d ụ ng sáng ki ế n: Chuyên môn tiể u h ọ c. ( Toán l ớ p 2) 3. Mô tả b ả n ch ấ t c ủ a sáng ki ế n: 3.1. Tình trạ ng gi ả i pháp đã bi ế t: Trướ c khi áp d ụ ng gi ả i pháp tôi đã kh ả o sát h ọ c sinh l ớ p tôi v ề k ỹ năng rèn giả i toán và có k ế t qu ả nh ư sau: - Đối t ượ ng h ọ c sinh l ớ p 2A tr ườ ng ti ể u h ọ c Đông L ộ c - Tổ ng s ố h ọ c sinh : 28 em. - Họ c sinh bi ế t gi ả i bài toán có l ờ i văn : 8 em - Họ c sinh bi ế t th ự c hi ệ n phép tính nh ư ng ghi l ờ i gi ả i sai: 13 em. - Họ c sinh bi ế t tóm t ắ t ghi l ờ i gi ả i nh ư ng làm tính sai: 2 em. - Họ c sinh ch ư a bi ế t cách gi ả i bài toán có l ờ i văn: 5em. Sau khi khả o sát, v ớ i k ế t qu ả nêu trên tôi đã nghiên c ứ u tìm ra nh ữ ng ư u khuyếểủả t đi m c a gi i pháp đã áp d ụểư ng đ đ a ra nh ữả ng gi i pháp m ớệ i hi u quảơằ h n nh m kh ắụữ c ph c nh ng nh ượểủả c đi m c a gi i pháp cũ. * Ư u đi ể m: Họ c sinh thự c hi ệ n đ ược các phép tính c ộ ng, tr ừ có nh ớ trong ph ạ m vi 100, nắ m đ ược tên g ọ i, thành ph ầ n và k ế t qu ả phép c ộ ng, tr ừ , hay tìm x trong bài toán nắ m và hi ể u đ ược c ơ b ả n nh ữ ng bài toán trên l ớ p. * Hạ n ch ế : - Số h ọ c sinh ham h ọ c toán và h ọ c gi ỏ i môn toán còn h ạ n ch ế . - Các em lườ i suy nghĩ khi làm bài nh ấ t là gi ả i các bài toán có l ờ i văn... - Nhiề u em tính toán ch ậ m. ch ư a gi ả i đ ược các bài toán, d ạ ng toán đ ơn giả n trong ch ươ ng trình h ọ c. - Chư a bi ế t trình bày cách gi ả i m ộ t bài toán cho đúng, đ ẹp và khoa h ọ c. - Có đến 70% h ọ c sinh trong l ớ p còn lúng túng khi g ặ p bài toán có l ờ i văn. Đa số các em ch ưắượầủ a n m đ c đ y đ quy trình các b ướế c ti n hành gi ả i mộ t bài toán. Nhi ề u em m ớ i ch ỉ bi ế t b ắ t tr ướ c d ạ ng bài làm m ẫ u giáo viên đã hướ ng d ẫ n. - Các đốượọi t ng h c sinh trong l ớưồềề p ch a đ ng đ u v trình đ ộậứ nh n th c. - Họ c sinh ch ư a h ứ ng thú khi h ọ c toán * Sự c ầ n thi ế t đ ề xu ấ t, ch ọ n gi ả i pháp kh ắ c ph ụ c Vớ i th ự c tr ạ ng nh ữ ng ư u, khuy ế t đi ể m nêu trên cho th ấ y vi ệ c d ạ y và họạ c d ng toán có l ờ i văn ởớườểọ l p 2 tr ng ti u h c Đông L ộưậự c ch a th t s có 1
2. hiệ u qu ả . Nên tôi đã nghiên c ứ u và đưa ra các gi ả i pháp nh ằ m giúp h ọ c sinh lớ p 2 n ắ m cách gi ả i bài toán có lờ i văn và bi ế t cách trình bày bài gi ả i m ộ t bài toán đúng, đẹp và khoa h ọ c.Tạ o s ự h ứ ng thú cho h ọ c sinh trong t ư duy và h ọ c tậ p ngày càng ti ế n b ộ h ơ n, giúp các em ham h ọ c toán và h ọ c gi ỏ i môn toán. 3.2. Nộ i dung gi ả i pháp đ ề ngh ị công nh ậ n là sáng ki ế n: 3.2.1. Mụ c đích c ủ a gi ả i pháp: Mụ c tiêu c ủ a sáng ki ế n là nghiên c ứ u và gi ớ i thi ệ u nh ữ ng bi ệ n pháp tích cự c trong vi ệ c d ạ y gi ả i toán có l ờ i văn, góp ph ầ n giúp h ọ c sinh l ớ p 2 bi ế t cách giả i toán có l ờ i văn. Đ ồng th ờ i giúp h ọ c sinh bi ế t gi ả i và trình bày bài giả i đúng các d ạ ng toán sau : - Bài toán về nhi ề u h ơ n. - Bài toán về ít h ơ n. - Giả i bài toán có m ộ t phép nhân. - Giả i bài toán có m ộ t phép chia. - Tính chu vi hình tam giác, hình tứ giác 3.2.2. Nộ i dung gi ả i pháp: Môn Toán lớ p 2 là h ệố th ng ki ếứượủố n th c đ c c ng c và m ởộ r ng ph ầ n nâng cao hơởớắữỹ n l p 1, n m v ng k năng ki ếứởớ n th c l p 2. Vì đây là n ề n tảữắểọ ng v ng ch c đ h c sinh ti ế p thu ki ếứớởớ n th c m i l p 3. Do v ậ y giáo viên lớ p 2 c ầ n n ắ m v ữ ng và v ậ n d ụ ng các gi ả i pháp sau khi d ạ y gi ả i toán có l ờ i văn nhằ m giúp h ọ c sinh kh ắ c ph ụ c nh ữ ng khó khăn, gây h ứ ng thú trong d ạ y họ c môn toán l ớ p 2: Giả i pháp 1: Chu ẩ n b ị cho vi ệ c gi ả i toán: Để giúp h ọ c sinh có kĩ năng trong vi ệ c gi ả i toán có l ờ i văn thì chúng ta không nhữ ng h ướ ng d ẫ n các em trong gi ờ h ọ c toán, mà còn luy ệ n cho các em kĩ năng nói trong các tiế t h ọ c ở môn Ti ế ng Vi ệ t. Vì th ế , tôi luôn chú ý rèn k ỹ năng nghe, nói, đọc, vi ế t cho các em trong các gi ờ h ọ c Ti ế ng Vi ệ t, b ở i vì h ọ c sinh đọc thông vi ế t th ạ o là y ế u t ố đòn b ẩ y giúp h ọ c sinh hi ể u rõ đ ề và tìm cách giả i toán m ộ t cách thành th ạ o. Giả i pháp 2: Giúp h ọ c sinh n ắ m đ ược trình t ự gi ả i bài toán có l ờ i văn: - Tìm hiể u n ộ i dung bài toán: Đ ọc đ ề, tìm hi ể u đ ề bài. Đây là mộ t b ướ c r ấ t quan tr ọ ng, giáo viên c ầ n nh ắ c nh ở cho h ọ c sinh đọềọềầọầc kĩ đ , đ c nhi u l n (đ c th m trong nhóm) đ ểểề hi u rõ đ toán cho bi ế t gì? Bài toán hỏ i cái gì ? Bài toán thu ộ c d ạ ng nào ? Khi đ ọc bài toán ph ả i hi ể u thậ t kĩ m ộốừậữ t s t , thu t ng quan tr ọỉ ng ch rõ tình hu ố ng toán h ọượễ c đ c di n đạt theo ngôn ng ữ thông th ườ ng. C ầ n dùng bút chì g ạ ch chân ho ặ c ghi vào v ở nháp nhữ ng đi ề u ki ệ n đã bi ế t và cái ph ả i tìm. - Phân tích, tóm tắ t bài toán Dùng câu hỏ i g ợ i m ở , giúp h ọ c sinh thi ế t l ậ p m ố i quan h ệ gi ữ a cái đã cho và cái phả i tìm b ằ ng cách tóm t ắ t bài toán d ướ i d ạ ng s ơ đ ồ, hình v ẽ ho ặ c 2
3. ngôn ngữắọ ng n g n. Đây là b ướ c quan tr ọểểệầọ ng đ th hi n ph n tr ng tâm và toát lên nhữ ng cái ph ả i tìm c ủ a đ ề bài. - Tìm cách giả i bài toán Cầ n phân tích các d ữ li ệ u, đi ề u ki ệ n và câu h ỏ i c ủ a bài toán nh ằ m xác lậ p m ố i liên h ệ gi ữ a chúng và tìm đ ược các phép tính thích h ợ p. Lậ p k ế ho ạ ch gi ả i bài toán, có hai hình th ứ c th ể hi ệ n: + Đi từ câu h ỏ i c ủ a bài toán đ ến các s ố li ệ u. + Đi từ s ố li ệ u đ ến các câu h ỏ i c ủ a bài toán. - Thự c hi ệ n cách gi ả i quy ế t bài toán : Dự a vào k ế t qu ả phân tích đ ề toán, xu ấ t phát t ừ nh ữ ng đi ề u đã cho trong đề toán, giáo viên giúp h ọ c sinh l ầ n l ượ t vi ế t l ờ i gi ả i và th ự c hi ệ n các phép tính để tìm ra đáp s ố , vi ế t danh s ố , đ ơn v ị phù h ợ p. - Kiể m tra cách gi ả i bài toán : Việ c ki ể m tra này nh ằ m phân tích cách gi ả i đúng hay sai, sai ch ỗ nào đ ể sửữ a ch a. Giáo viên h ướẫọ ng d n h c sinh ki ể m tra l ạ i trình t ựướả các b c gi i thử l ạ i phép tính đã th ự c hi ệ n trong bài gi ả i ... T ừ đó giúp các em có thói quen kiể m tra đánh giá, s ử a bài. Giả i pháp 3: Rèn cho h ọ c sinh nh ữ ng thói quen c ầ n thi ế t trong quá trình họ c t ậ p môn Toán : - Hình thành nề n ế p h ọ c t ậ p : M ọ i h ọ c sinh ph ả i đ ộc l ậ p suy nghĩ, làm việ c tích c ự c. Có thói quen t ự giác, ch ủ đ ộng khi làm bài, bi ế t huy đ ộng các kiế n th ứ c c ủ a mình tham gia tích c ự c vào vi ệ c gi ả i quy ế t n ộ i dung, yêu c ầ u bài toán. - Rèn cho họ c sinh tính c ẩ n th ậ n chu đáo trong h ọ c t ậ p nh ư : Tr ướ c khi làm bài phả i nháp, hay không hi ể u thì nên h ỏ i nhóm tr ưở ng ho ặ c các b ạ n khác trong nhóm, khi thấ y đúng m ớ i chép vào v ở . - Yêu cầ u h ọ c sinh ở t ừ ng nhóm ph ả i vi ế t ch ữ và s ố trong phép tính rõ ràng.Trình bày bài giả i toán có l ờ i văn đúng, đ ẹp. - Diễ n đ ạt l ờ i văn ph ả i chính xác, c ụ th ể . T ạ o cho h ọ c sinh tính m ạ nh dạểổế n đ trao đ i ý ki n trong nhóm ho ặ c toàn l ớựổợữọ p vì s h tr gi a các h c sinh trong nhóm, lớ p, góp ph ầ n làm các em m ạ nh d ạ n h ơ n hi ể u bài sâu h ơ n. - Cầ n rèn ý chí v ượ t khó cho các em khi làm bài. Khi gi ả i toán g ặ p các bài toán khó, giáo viên cầ n giúp các em có s ự t ự tin, không nên n ả n lòng. Giả i pháp 4: Các bi ệ n pháp khác giúp h ọ c sinh gi ả i toán có l ờ i văn : - Phân loạốượọ i đ i t ng h c sinh đ ể có ph ươ ng pháp d ạọ y h c phù h ợ p. - Đặt câu h ỏ i d ướ i nh ữ ng hình th ứ c khác nhau đ ể giúp h ọ c sinh n ắ m vữ ng ki ế n th ứ c và linh ho ạ t trong suy nghĩ. - Phân tích cụ th ể các sai l ầ m và h ướ ng d ẫ n ph ươ ng pháp gi ả i đ ể các em nắ m v ữ ng ph ươ ng pháp gi ả i bài toán. 3
4. - Cả i ti ế n gi ả ng d ạ y sao cho sát đ ối t ượ ng, nói chu ỵên riêng và gi ả i thích thêm cho các họ c sinh trong t ừ ng nhóm đ ể h ọ c sinh lĩnh h ộ i đ ược n ộ i dung c ơ bả n c ủ a bài h ọ c . - Cầ n h ướ ng d ẫ n c ụ th ể khi ki ể m tra t ừ ng nhóm, Giáo viên yêu c ầ u h ọ c sinh trình bày cách giả i hay câu tr ả l ờ i b ằ ng cách di ễ n đ ạt c ủ a mình , không nhấ t thi ế t ph ả i l ắ p nguyên văn theo sách . - Củốếứướ ng c ki n th c d i các hình th ứổứ c t ch c trò ch ơạự i, t o s vui v ẻ , hứ ng thú trong h ọ c t ậ p và kh ắ c sâu ki ế n th ứ c đã h ọ c. Giả i pháp 5: Thông qua các phươ ng pháp d ạ y h ọ c: Phươ ng pháp d ạả y gi i bài toán có l ờởớ i văn l p 2, ch ủếạ y u d y HS bi ế t cách giả i bài toán, GV không làm thay ho ặ c áp đ ặt cách gi ả i, mà hướ ng d ẫ n để HS t ừ ng b ướ c t ự tìm ra cách gi ả i bài toán . GV có thể v ậ n d ụ ng nhi ề u ph ươ ng pháp trong qu ả trình d ạ y gi ả i toán có lờ i văn, ch ẳ ng h ạ n : - Phươ ng pháp đ ặt v ấ n đ ề và gi ả i quy ế t v ấ n đ ề. - Phươ ng pháp g ợ i m ở ±v ấ n đáp. - Phươ ng pháp tr ự c quan. - Phươ ng pháp s ử d ụ ng trò ch ơ i h ọ c t ậ p. - Phươ ng pháp t ư duy. - Phươ ng pháp phân tích¼. 3.3. Khả năng áp d ụ ng c ủ a gi ả i pháp: Giả i pháp ªM ộ t s ố gi ả i pháp giúp h ọ c sinh l ớ p 2 gi ả i toán có l ờ i văn º đã đượục áp d ng và có k ếảố t qu t t cho toàn th ểọ h c sinh kh ố i 2 trong tr ườ ng. Đặệạệảc bi t là đ t hi u qu cao đ ốớọi v i h c sinh ch ưế a bi t cách gi ả i bài toán, họ c sinh ch ư a có h ứ ng thú trong h ọ c toán. Tôi tin r ằ ng s ẽ góp ph ầ n cùng nhà trườ ng nâng cao ch ấượạọ t l ng d y h c môn toán và gi ảỉệọ m t l h c sinh ch ư a hoàn thành trong bộ môn này. Gi ả i pháp này có th ể áp d ụ ng hi ệ u qu ả cho h ọ c sinh khốốớ i 2, đ i v i các tr ườ ng có đi ềệươươ u ki n t ng đ ng trong toàn t ỉ nh. 3.4. Hiệảợ u qu , l i ích thu đ ượặựếc ho c d ki n có th ể thu đ ược do áp dụ ng gi ả i pháp. - Qua thờ i gian th ự c hi ệ n gi ả i pháp m ớ i cho th ấ y s ố l ượ ng h ọ c sinh biế t th ự c hi ệ n gi ả i bài toán có l ờ i văn tăng đáng k ể , vi ệ c hăng say tích c ự c trong họ c toán có nâng lên t ạ o đ ược s ự h ứ ng thú trong h ọ c t ậ p. - Họ c sinh có đ ược nh ữ ng k ỹ năng c ơ b ả n trong vi ệ c gi ả i toán có l ờ i văn ở l ớ p 2, bi ế t cách trình bày bài gi ả i rõ ràng, khoa h ọ c. - Tạ o cho các em s ự say mê, t ự tin trong vi ệ c h ọ c t ậ p, đoàn k ế t v ớ i b ạ n bè qua trao đổi h ọ c t ậ p trong nhóm, khi ở l ớ p cũng nh ư ở nhà. - Kế t qu ả đ ạt đ ược so v ớ i khi ch ư a áp d ụ ng gi ả i pháp: 4
5. HS viế t Hs viế t HS viế t HS viế t đúng cả 3 Thờ i gian đúng câu đúng phép đúng đáp bướ c lờ i gi ả i tính số trên Trướ c khi th ự c hiệ n đ ề tài 30% 60% 65% 25% Sau khi thự c hi ệ n đ ề tài 98% 100% 98% 96% Tân Hiệ p, ngày14 tháng 03 năm2018 Ngườ i mô t ả (Ký, ghi rõ họ tên) 5