Đề cương ôn tập kiểm tra - đánh giá cuối kì I môn Ngữ văn Lớp 7 - Năm học 2023-2024 - Trường THCS&THPT Trưng Vương

Nội dung tài liệu: Đề cương ôn tập kiểm tra - đánh giá cuối kì I môn Ngữ văn Lớp 7 - Năm học 2023-2024 - Trường THCS&THPT Trưng Vương

1. TRƯỜNG THCS-THPT Trưng Vương TỔ : Ngữ Văn ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ CUỐI HỌC KÌ I MÔN: NGỮ VĂN 7 NĂM HỌC: 2023 – 2024 ĐỌC VÀ TIẾNG VIỆT Câu 1. Trình bày ngắn gọn đặc điểm các thể loại đã được học ở học kì I bằng cách hoàn thành bảng sau: Thể loại Đặc điểm Thơ bốn chữ Mỗi câu có bốn chữ Nhịp: 2/2 Không hạn chế số dòng thơ trong mỗi khổ. Vần: vần chân hoặc vần lưng Thơ năm chữ Mỗi câu có năm chữ Nhịp: 2/3 hoặc 3/2 Không hạn chế số dòng thơ trong mỗi khổ. Vần: vần chân hoặc vần lưng Truyện ngụ ngôn Ngắn gọn, hàm súc Nhân vật: Con vật, đồ vật hoặc con người. Thường rút ra một bài học có giá trị. Tùy bút Dùng để ghi chép, miêu tả. Thể hiện tình cảm, suy nghĩ của người viết. Tản văn Ngắn gọn, hàm súc Bộc lộ trực tiếp suy nghĩ, cảm xúc của người viết qua các hiện tượng đời sống thường nhật, giàu ý nghĩa xã hội
2. Văn bản giới thiệu một quy tắc Cung cấp thông tin hoặc luật lệ trong trò chơi hay Bố cục rõ ràng hoạt động Thường kết hợp với phương tiện phi ngôn ngữ Văn bản nghị luận phân tích Trình bày luận điểm, lí lẽ và dẫn chứng. một tác phẩm văn học Các lí lẽ, dẫn chứng được sắp xếp theo một trình tự hợp lí Câu 2. Đọc văn bản Ve và kiến và thực hiện các yêu cầu phía dưới: a. Văn bản trên thuộc thể loại nào? Dựa vào những dấu hiệu nào trong văn bản để em xác định như vậy? b. Tóm tắt văn bản trên bằng một đoạn văn ngắn c. Nêu nhận xét của em về hai nhân vật ve và kiến d. Xác định chủ đề hoặc thông điệp của văn bản Gợi ý: a. - Thể loại: Thơ năm chữ - Dấu hiệu: • Mỗi dòng thơ có năm chữ (Trừ câu: Suốt mùa hè) • Hết một câu sẽ xuống dòng, viết hoa chữ cái đầu tiên. b. Suốt mùa hè, ve chỉ biết ca hát. Đến khi mùa đông đến, ve không còn đồ ăn, phải đến nhà kiến vay. Kiến hỏi ve đã làm gì suốt mùa hè. Ve trả lời rằng mình mải ca hát, vui chơi. c.
3. • Ve: đam mê ca hát, lười biếng • Kiến: chăm chỉ làm việc d. Chủ đề: Bài học về sự chăm chỉ trong cuộc sống. Câu 3. Đọc diễn cảm một bài thơ hoặc đoạn thơ bốn chữ hoặc năm chữ mà em yêu thích. Nêu ấn tượng của em về bài thơ, đoạn thơ ấy. Câu 4. Nêu nhận xét về tác dụng của việc kết hợp sử dụng phương tiện giao tiếp ngôn ngữ với phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong văn bản thông tin qua văn bản Chúng ta có thể đọc nhanh hơn (A-đam Khu) hoặc Cách ghi chép để nắm nội dung bài học (Du Gia Huy) Câu 5. Qua việc đọc các văn bản Em bé thông minh - nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian (Trần Thị Ân), Hình ảnh hoa sen trong bài ca dao “Trong đầm gì đẹp bằng sen” (Hoàng Tiến Tựu), Sức hấp dẫn của truyện ngắn “Chiếc lá cuối cùng” (Minh Khuê), em rút ra những lưu ý gì trong cách đọc hiểu văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học? Câu 6. Dựa vào bảng sau, hãy nêu tên các văn bản, đoạn trích ở phần Đọc mở rộng theo thể loại trong học kì I theo các thể loại sau (làm vào vở): Bài học Thể loại Tên văn bản, đoạn trích mở rộng 1. Thơ 2. Truyện ngụ ngôn 3. Tùy bút, tản văn 4. Văn bản thông tin 5. Văn bản nghị luận Câu 7. Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu bên dưới: a. Nêu công dụng của dấu chấm lửng trong đọan văn trên. b. Xác định và nêu chức năng của các phó từ có trong các câu (2), (4).
4. c. Tìm ít nhất ba từ địa phương Nam Bộ có trong đoạn văn trên. d. Chủ đề xuyên suốt đoạn văn trên là gì? Theo em, trình tự sắp xếp các câu trong đoạn văn trên có giúp chủ đề được liền mạch, thông suốt hay không? Vì sao? Câu 8. Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu bên dưới: a. Xác định các thuật ngữ có trong đoạn văn trên. Đây là các thuật ngữ của ngành khoa học nào? b. Giải thích ý nghĩa của từ ngữ được in đậm trong đoạn văn trên. Em hãy tìm thêm một số từ ngữ có chứa yếu tố Hán Việt “hóa” Viết, nói và nghe Câu 9. Vẽ sơ đồ trình bày các bước trong quy trình viết. Câu 10. Ghi lại những kinh nghiệm của em khi thực hiện quy trình viết các kiểu bài đã được học ở học kì I dựa vào bảng sau: Kiểu bài Trước Tìm ý Viết Xem lại, chỉnh và lập bài/Viết sửa và rút kinh khi viết dàn ý đoạn nghiệm Đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ Bài văn kể lại sự việc có thật liên quan đến nhân vật/ sự kiện lịch sử Bài văn biểu cảm về sự việc
5. Bài văn phân tích đặc điểm nhân vật trong một tác phẩm văn học Bài văn thuyết minh về quy tắc hay luật lệ của hoạt động Câu 11. Cần lưu ý điều gì khi sáng tác một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ? Câu 12. Nêu một số điểm lưu ý khi trình bày bài nói: Kể lại một truyện ngụ ngôn (có sử dụng cách nói thú vị, dí dỏm, hài hước) Câu 13. Theo em, khi giải thích về một quy tắc hay luật lệ của hoạt động cần làm gì để người nghe có thể hiểu rõ các quy tắc hay luật lệ của hoạt động đó? Câu 14. Trong khi trao đổi, tranh luận về một vấn đề, em cần có thái độ như thế nào trước các ý kiến khác biệt. ĐỀ THAM KHẢO I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm) Đọc kỹ phần trích và trả lời các câu hỏi: (...) Mùa xuân của tôi - mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội - là mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, có tiếng trống chèo vọng lại từ những thôn xóm xa xa, có câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng... (...) Đẹp quá đi, mùa xuân ơi - mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của Bắc Việt thương mến. Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng, Tết hết mà chưa hết hẳn, đào hơi phai nhưng nhụy vẫn còn phong, cỏ không mướt xanh như cuối đông, đầu giêng, nhưng trái lại, lại nức một mùi hương man mác. (...) (Trích “Mùa xuân của tôi” – Vũ Bằng) Câu 1. Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên? A. Biểu cảm. B. Miêu tả. C. Nghị luận. D. Tự sự. Câu 2. Tác giả đã tái hiện cảnh sắc thiên nhiên và không khí mùa xuân của vùng nào? A. Miền Bắc. B. Miền Trung. C. Miền Nam.
6. D. Tây Nguyên. Câu 3. Câu văn nào thể hiện rõ nhất tình cảm yêu mến của tác giả đối với mùa xuân Hà Nội? A. “Đẹp quá đi, mùa xuân ơi - mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của Bắc Việt thương mến”. B. “Mùa xuân của tôi [...] là mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh [...]”. C. “Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng, Tết hết mà chưa hết hẳn [...]”. D. “[...] Đào hơi phai nhưng nhụy vẫn còn phong, cỏ không mướt xanh như cuối đông, đầu giêng [...]”. Câu 4. Trong câu văn: “Đào hơi phai nhưng nhụy vẫn còn phong” từ “phong” có nghĩa là gì? A. Bọc kín. B. Oai phong. C. Cơn gió. D. Đẹp đẽ. Câu 5. Trong đoạn trích trên, tác giả yêu thích nhất mùa xuân vào thời điểm nào? A. Sau rằm tháng giêng. B. Vào ngày mùng một đầu năm. C. Trong khoảng vài ba ngày Tết. D. Trước rằm tháng giêng. Câu 6. Câu nào không nêu đúng đặc điểm thiên nhiên mùa xuân ở xứ Bắc trong đoạn trích trên? A. Gió đông về, báo hiệu mùa xuân mới đã bắt đầu. B. Ra giêng, trời đã hết nồm, mưa xuân thay thế cho mưa phùn. C. Trời có mưa riêu riêu và gió lành lạnh. D. Cỏ tháng giêng nức một mùi hương man mác. Câu 7. Xác định biện pháp tu từ được tác giả sử dụng nổi bật ở trong phần trích trên? A. Điệp ngữ. B. Nhân hóa. C. Ẩn dụ. D. So sánh. Câu 8. Dấu gạch ngang trong câu: “Mùa xuân của tôi - mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội - là mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, có tiếng trống chèo vọng lại từ những thôn xóm xa xa, có câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng...” dùng để làm gì? A. Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép. B. Đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu. C. Đặt ở đầu dòng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc để liệt kê. D. Nối các từ nằm trong một liên danh. Câu 9. Vào mùa xuân, đặc biệt dịp lễ, Tết, nhân dân thường có tục lệ dâng những sản vật, thức quý lên bàn thờ ông bà, tổ tiên. Em hãy kể tên một văn bản cũng gợi nhắc đến truyền thống này của dân tộc. Câu 10. Nói về mùa xuân, Vũ Bằng đã viết "Tự nhiên là thế: ai cũng chuộng mùa xuân. Mà tháng giêng là tháng đầu của mùa xuân, người ta càng trìu mến, không có gì lạ hết. Ai bảo
7. được non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trăng đừng thương gió; ai cấm được trai thương gái, ai cấm được mẹ yêu con; ai cấm được cô gái còn son nhớ chồng thì mới hết được người mê luyến mùa xuân". Nêu quan điểm riêng của em về mùa xuân và lí giải điều đó? II. VIẾT (4,0 điểm) Viết bài văn biểu cảm về con người hoặc sự việc.