Bài giảng Ngữ văn Lớp 12 - Chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận & Thực hành chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn Lớp 12 - Chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận & Thực hành chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận

1. CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN THỰC HÀNH CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
2. A. Chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận I. Lỗi liên quan đến việc nêu luận điểm 1. Bài tập 1: Lỗi nêu luận điểm a. Đoạn văn a Nêu luận điểm chưa rõ ràng, nội dung trùng lặp mà không có sự nhấn mạnh hay phát triển ý. Luận điểm nêu ra không rõ, trùng lặp: “cảnh vật trong bài thơ thu điếu của Nguyễn Khuyến thật là vắng vẻ”, “ngưng đọng, im lìm”, “cảnh sắc im ắng”. Đọc ngữ liệu 1a trong SGK trang 194, tìm những lỗi về luận điểm có trong đoạn văn?
3. A. Chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận I. Lỗi liên quan đến việc nêu luận điểm 1. Bài tập 1: Lỗi nêu luận điểm b. Đoạn văn b + Luận điểm nêu ra dài dòng, rườm rà, không rõ ràng, không trình bày được vấn đề. + Luận điểm “Người làm trai thời xưa để mở mày, mở mặt với thiên hạ” dài dòng, không nêu được trọng tâm của luận điểm (ý nghĩa của nợ công danh theo quan niệm của Phạm Ngũ Lão là gì?). Đọc ngữ liệu 1b trong SGK trang 194, tìm những lỗi về luận điểm có trong đoạn văn?
4. A. Chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận I. Lỗi liên quan đến việc nêu luận điểm 1. Bài tập 1: Lỗi nêu luận điểm c. Đoạn văn c - Luận điểm không rõ ràng, nhiều luận điểm nhưng không luận điểm nào được triển khai đầy đủ, chưa logic với luận cứ nêu ra. - Giữa luận điểm “văn học dân gian ra đời từ phát triển”, với luận cứ tiếp theo “Nhắc đến nó cuộc sống” rời rạc và không có sự liên kết về nội dung. Đọc ngữ liệu 1c trong SGK trang 194, tìm những lỗi về luận điểm có trong đoạn văn?
5. II. Lỗi liên quan đến việc nêu luận cứ 2. Bài tập 2 - Đoạn văn a: + LỗiĐọc nêu ngữ luận liệu cứ 2a: Dẫntrong thơ SGK sai, trangluận cứ195 đưa, tìm ra nhữngkhông lỗichuẩn về , chưaluận chính cứ cóxác trong. đoạn văn? + GV đọc đoạn văn mẫu đã sửa. - Đoạn văn b: + Luận cứ đưa ra không phù hợp với luận điểm: Các luận cứ “Hai Đọc Bà ngữ Trưng liệu.... ”2 chưab trong làm SGKrõ luận trang điểm 195 “trong, tìm lịch những sử chống lỗi ngoạivề luậnxâm cứ... thờicó trong nào cũng đoạn có” văn. ? + GV đọc đoạn văn mẫu đã sửa. - Đoạn văn c: + Lỗi luận cứ: Lộn xộn, không theo một trình tự logic. +GV đọc đoạn văn mẫu đã sửa. Đọc ngữ liệu 2c trong SGK trang 195, tìm những lỗi về luận cứ có trong đoạn văn?
6. III. Lỗi về cách thức lập luận Bài tập 1 Lỗi về cách thức lập luận: Trình bày luận cứ thiếu lôgic, Đọc ngữ liệu 1a trong SGK trang 195, tìm những lỗi về lộn xộn. Hệ thống luận cứ không đủ làm sáng tỏ cho luận cách thức lập luận có trong đoạn văn? điểm chính. Bài tập 2 - Lỗi về cách thức lập luận: Luận điểm không rõ ràng. - LuậnĐọc ngữcứ thiếuliệu 1 toànb trong diện SGK (chỉ trang tập trung195, tìmvào những“cái đói lỗi” trongvề cách tác phẩmthức lậpviết luận về đềcó trongtài nông đoạn thôn văn và? nông dân của Nam Cao). Bài tập 3 Luận điểm không rõ ràng, luận cứ không phù hợp với phạm vi đề tài. Đọc ngữ liệu 1c trong SGK trang 196, tìm những lỗi về cách thức lập luận có trong đoạn văn?
7. VI. Tổng kết Khi viết văn nghị luận, nên chú ý tránh một số lỗi: - Nêu luận điểm trùng lặp hoặc không rõ ràng không phù hợp với bản chất của vấn đề cần giải quyết. - Nêu luận cứ thiếu chính xác, thiếu chân thực, không đầy đủ, không liên quan mật thiết đến các luận điểm cần trình bày, trùng lặp hoặc quá rườm rà. - Lập luận mâu thuẫn, luận cứ không phù hợp với luận điểm. Từ những bài tập trên, em rút ra được những lỗi nào cần tránh khi viết văn nghị luận?
8. B. Thực hành hữa lỗi lập luận trong văn nghị luận Bài 1 Câu a. - LỗiĐọc lập ngữ luận liệu: Ví 1 adụ trong đưa SGKra không trang phù 211 hợp, tìm với những nội dung lỗi củavề câulập trước luận đó, có khôngtrong đoạnlàm toát văn lên? Nêu được cách ý “tác sửa .động mạnh mẽ đến tâm hồn con người”. - Cách sửa: + Thay đổi ví dụ minh họa. + Thêm câu phân tích ví dụ minh họa. Giá trị quan trọng nhất của VHDG là giá trị nhận thức ... vừa tác động mạnh mẽ đế tâm hồn con người. Ví dụ như câu: “Thân em như tấm lụa đào – Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai”. Câu ca dao cho người đọc thấy sự ý thức của người phụ nữ về vẻ đẹp, về giá trị của mình. Đồng thời, người đọc cũng thấy được nỗi đau về thân phận bị phụ thuộc và hạnh phúc bấp bênh ở họ. Họ đáng trân trọng và cũng đáng thương.
9. Câu b. - Lỗi lập luận: Nội dung câu kết không phù hợp với các câu trên Đọc. ngữ liệu 1b trong SGK trang 211, tìm những lỗi về - Cáchlập luận sửa: có Bỏ trong câu cuối đoạn. văn? Nêu cách sửa. Câu c. - Lỗi lập luận: Các câu văn diễn đạt ý rời rạc, không phù hợp với nhau, thiếu mạch lạc. - Cách sửa: Truyện ngắn “Vợ nhặt” của Kim Lân đã cho ta thấy sức mạnh của tình người trong hoàn cảnh khó khăn của cuộc sống. Trong cái đói gay gắt, họ đạ biết nương tựa vào nhau, chia sẻ cho nhau. Đó chính là biểu hiện của giá trị nhân đạo trong tác phẩm. Đọc ngữ liệu 1c trong SGK trang 211, tìm những lỗi về lập luận có trong đoạn văn? Nêu cách sửa.
10. Câu d. - Lỗi lập luận: Câu 3 và 4 có nội dung không phù hợp với nhau. - Cách sửa: Nếu ai đã từng đi ra biển thì hẳn phải cảm nhận được vẻ đẹp kì diệu và sức mạnh của những con sóng miên man vỗ bờ. Những con sóng luôn biến đổi khôn lường, lúc thì êm ả dịu dàng, lúc lại sôi sục, dữ dội. Chính vì thế Xuân Quỳnh đã ví tình yêu của mình như những con sóng để nói lên tình yêu của mình. Đọc ngữ liệu 1d trong SGK trang 211 và 212, tìm những lỗi về lập luận có trong đoạn văn? Nêu cách sửa.
11. Câu e - Lỗi lập luận: Câu chủ đoạn (đầu đoạn) đúng nhưng các câu sau không tập trung làm sáng rõ được ý nghĩa câu chủ đoạn, các câu liên kết không chặt chẽ. - Cách sửa: Lòng thương người của Nguyễn Du bao trùm lên toàn bộ tác phẩm Truyện Kiều. Mỗi đoạn trích của Truyện Kiều đều chứa đựng tình yêu thương của Nguyễn Du dành cho Kiều. Nguyễn Du thương Kiều vì cha mà phải bán mình, thương Kiều vì phải chịu bao nhiêu tai họa suốt 15 năm đoạn trường Đọc ngữ liệu 1e trong SGK trang 212, tìm những lỗi về lập luận có trong đoạn văn? Nêu cách sửa.
12. Câu g. - Lỗi lập luận: + Câu trích dẫn đưa ra không phù hợp với ý kiến đưa ra: “Hình ảnh những thế hệ cây xà nu cũng gợi lên sự tiếp nối của thế hệ những người dân Xô Man” không phù hợp với trích dẫn: “Có những cây non vừa lớn... lông vũ”. + Có những câu tối nghĩa. - Cách sửa: Cây xà nu là một cây họ thông Xô Man. Hình ảnh những thế hệ cây xà nu gợi lên sự nối tiếp của các thế hệ người dân nơi đây trong cuộc chiến không cân sức với kẻ thù hung bạo là đế quốc Mĩ “Cạnh một cây vừa ngã xuống đã có 3 4 cây con mọc lên ”. Đọc ngữ liệu 1g trong SGK trang 212, tìm những lỗi về lập luận có trong đoạn văn? Nêu cách sửa.
13. Câu h. - Lỗi lập luận: Đưa ra những câu có ý nghĩa không liên quan với nhau: “Các tác phẩm VHDG đề hướng con người tới “chân, thiện, mĩ”. Không một ai là không biết đến truyện cổ tích “Tấm Cám”... - Cách sửa: Chính vì ra đời từ rất sớm “chân, thiện, mĩ”. Ta sẽ bắt gặp những giá trị ấy trong Tấm Cám với khát khao ở hiền gặp lành. Hay trong những câu ca dao ta sẽ thấy được những cái đẹp mộc mạc, giản dị trong cuộc sống lao động hàng ngày của cha ông ta thời xưa “Cày đồng đang buổi Đọc ngữ liệu 1h trong SGK trang 212, tìm những lỗi banvề trưa lập/ luận Mồ hôicó trong thánh đoạn thót nhưvăn? mưa Nêu ruộng cách sửacày. ”.
14. Câu 2. Hướng dẫn HS về nhà hoàn thiện các bài tập đã làm.
15. CÁM ƠN SỰ THEO DÕI CỦA CÁC EM!