Bài giảng Ngữ văn Lớp 11 - Tuần 1. Tiết 1+2: Vào phủ Chúa Trịnh

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn Lớp 11 - Tuần 1. Tiết 1+2: Vào phủ Chúa Trịnh

1. Tuần 1. Tiết 1-2 VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH Lê Hữu Trác HS tự học : -TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN -TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN (tt)
2. I.TÌM HIỂU CHUNG: 1. Tác giả: -Lê Hữu Trác (1724 – 1791), quê ở tỉnh Hưng Yên - Hiệu: Hải Thượng Lãn Ông - Là một danh y, nhà văn, nhà thơ lớn. Ông là tác giả của bộ sách y học nổi tiếng “Hải Thượng y tông tâm lĩnh”
3. 2. Văn bản : Đoạn trích được rút từ “Thượng kinh kí sự - tập kí sự bằng chữ Hán, hoàn thành năm 1783, xếp ở cuối bộ “Hải Thượng y tông lĩnh”, ghi lại việc tác giả được triệu vào phủ chúa để bắt mạch kê đơn cho thế tử Trịnh Cán.
4. II. ĐỌC- HiỂU VĂN BẢN: 1 .Sự cao sang, quyền uy cùng cuộc sống hưởng thụ cực điểm của nhà chúa: * Quang cảnh trong phủ chúa: - Khi vào phủ : phải qua nhiều lần cửa, với “những dãy hành lang quanh co nối nhau liên tiếp”, ở mỗi cửa đều có vệ sĩ canh gác, “ai muốn ra vào phải có thẻ”.
5. Vườn hoa trong phủ chúa: “cây cối um tùm, chim kêu ríu rít, danh hoa đua thắm, gió đưa thoang thoảng mùi hương”.Trong khuôn viên phủ chúa có điếm: “Hậu mã quân túc trực” để chúa sai phái đi truyền lệnh.
6. - Bên trong phủ và nội cung thế tử với cách bày trí, trang trí: + Nhà “Đại đường”,“Gác tía” với kiệu son, võng điều, đồ nghi trượng sơn son thếp vàng và “những đồ đạc nhân gian chưa từng thấy”. + Đồ dùng tiếp khách ăn uống toàn là “mâm vàng, chén bạc”.
7. + Đến nội cung thế tử phải qua 5, 6 lần trướng gấm.Trong phòng thắp nến, có sập thếp vàng, ghế rồng sơn son thếp vàng, trên ghế bày nệm gấm,
8. => Bằng tài quan sát tỷ mỷ, ghi chép trung thực, tác giả giới thiệu cho chúng ta biết quang cảnh ở phủ chúa cực kì tráng lệ, lộng lẫy, không đâu sánh bằng nhưng rất ngột ngạt và tù đọng.
9. *Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa: - Khi tác giả lên cáng vào phủ theo lệnh chúa thì có “tên đầy tớ chạy đằng trước hét đường” và “cáng chạy như ngựa lồng”.
10. -Trong phủ chúa “Người giữ cửa truyền báo rộn ràng, người có việc quan qua lại như mắc cửi”. - Những lời lẽ nhắc đến chúa Trịnh và thế tử đều phải hết sức cung kính, lễ độ: “Thánh thượng đang ngự ở đấy”, ; nơi thế tử uống thuốc phải gọi là “phòng trà”.
11. - Chúa Trịnh luôn luôn có “phi tần chầu chực” xung quanh. - Thế tử bị bệnh có đến 7,8 thầy thuốc phục dịch và lúc nào cũng có “mấy người đứng hầu hai bên”. Trước và sau khi khám bệnh cho thế tử, thầy thuốc (một cụ già) phải quỳ lạy thế tử(một đứa bé 5,6 tuổi).
12. => Tác giả miêu tả chi tiết về sự cao sang, quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống xa hoa đến cực điểm và sự lộng quyền của nhà chúa.
13. 2. Thái độ, tâm trạng và những suy nghĩ của Lê Hữu Trác: - Không đồng tình với cuộc sống xa hoa hưởng thụ nhưng thiếu khí trời nơi phủ chúa và dửng dưng trước những quyến rũ vật chất nơi đây.
14. - Lúc đầu, ông có ý định chữa bệnh cầm chừng để tránh bị công danh ràng buộc. Nhưng sau đó, ông thẳng thắng đưa ra cách chữa đúng bệnh, kiên trì giải thích dù khác ý với các thầy thuốc khác. =>Lê Hữu Trác là một thầy thuốc giỏi , có lương tâm; không bị cám dỗ của danh lợi.
15. 3. Vẻ đẹp tâm hồn, nhân cách của Lê Hữu Trác: Lê Hữu Trác là một thầy thuốc giỏi, bản lĩnh, giàu kinh nghiệm, y đức cao; xem thường danh lợi, quyền quý; yêu tự do và nếp sống thanh đạm.
16. III.TỔNG KẾT : 1. Nghệ thuật: - Quan sát tỉ mỉ, ghi chép trung thực, miêu tả cụ thể, sống động, chọn lựa được chi tiết “đắt”, gây ấn tượng mạnh. - Lối kể chuyện hấp dẫn,chân thực, hài hước.
17. - Kết hợp văn xuôi và thơ làm tăng chất trữ tình cho tác phẩm,góp phần thể hiện một cách kín đáo thái độ của người viết.
18. 2.Ý nghĩa văn bản: Đoạn trích Vào phủ chúa Trịnh phản ánh quyền lực to lớn của Trịnh Sâm, cuộc sống xa hoa, hưởng lạc trong phủ chúa đồng thời bày tỏ thái độ coi thường danh lợi,quyền quý của tác giả.