Bài giảng Ngữ văn Lớp 11 - Bài ca ngất ngưởng

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn Lớp 11 - Bài ca ngất ngưởng

1. BÀI CA NGẤT NGƯỞNG NGUYỄN CÔNG TRỨ
2. I. Tìm hiểu chung: 1. Tác giả: ( 1778 – 1858) -Xuất thân trong gia đinh nhà nho, quê ở Hà Tĩnh. - Là người tài năng trên nhiều lĩnh vực, giàu lòng yêu nước, con đường làm quan nhiều thăng trầm.
3. - Hầu hết sáng tác viết bằng chữ Nôm, theo thể hát nói. => Một danh tướng, một nhà kinh tế, một nhà thơ, một cuộc đời quan trường thăng trầm, nhưng lại có nhiều đóng góp quan trọng vào sự phát triển của thể hát nói trong văn hoc.
4. 2. Văn bản: a. Hoàn cảnh sáng tác: - Viết sau khi cáo quan về hưu, bộc lộ tâm tư phóng khoáng của bản thân. b. Thể loại: - Viết theo thể hát nói.
5. II. Đọc hiểu văn bản: 1. Ý nghĩa nhan đề: - Chỉ tư thế thiếu cân bằng, nghiêng ngả. - Một lối số, phong cách sống khác người.
6. - Từ “ ngất ngưởng” xuất hiện 4 lần trong bài thơ thể hiện cảm hứng chủ đạo của tác giả. 2. Hình ảnh ông ngất ngưởng (6 câu đầu): a.Trên hành trình hoạn lộ: “Vũ trụ nội mạc phi phận sự” - Câu thơ chữ Hán → triết lí sống tích cực, hoài bão chí làm trai “ mọi việc trong trời đất đều là phận sự của ta”.
7. - Nhà thơ trực tiếp nói về mình: + Hi Văn → tự xưng danh. + Khi thủ khoa, tham tán, Tổng đốc Đông, phủ doãn, → khẳng định tài năng và sự cống hiến cho xã hội.
8. => Hình thức câu thơ dài ngắn khác nhau, kết hợp điệp từ, từ Hán Việt thể hiện thái độ tự tin, bản lĩnh, tài năng và sự kiên trì với lí tưởng b. Khi cáo quan về hưu( 13 câu còn lại): - Khi về hưu: + cưỡi bò đeo nhạc ngựa. + viếng chùa mang theo nàng hầu.
9. → Bộc lộ cá tính sống phóng khoáng “Được mất dương dương Khen chê phơi phới ” → Thái độ ung dung tự toại không bận tâm đến khen chê của đời, tâm cao vượt lên thế tục.
10. “Không phật, không tiên, không vướng tục Chẳng Trái, Nhạc cũng vào phường hàn, phú” → Điệp từ, so sánh, dùng từ phủ định tạo cách nói khẳng định để nhấn mạnh quan niệm sống, bộc lộ tài năng và bản lĩnh của nhà thơ. - Câu thơ: “Trong triều ai ngất ngưởng như ông”. → Bộc lộ ý thức về giá trị cá nhân, khẳng định cá tính trong xã hội đầy khuôn phép.
11. => Nguyễn Công Trứ tài năng, giàu nhiệt huyết, dám sống cho cá tính và bản lĩnh. III. Tổng kết: 1. Nghệ thuật: - Sự phù hợp của thể hát nói trong việc bày tỏ tư tưởng, tình cảm tự do, phóng túng, thoát ra ngoài khuôn khổ của tác giả.
12. 2. Ý nghĩa văn bản: - Con người Nguyễn Công Trứ thể hiện trong hình ảnh ông “ngất ngưởng” từng làm nên sự nghiệp lớn, tâm hồn tự do phóng khoáng, bản lĩnh, sống mạnh mẽ, ít nhiều có sự phá cách về quan niệm sống, vượt qua khuôn sáo khắt khe của lễ giáo phong kiến.