Bài giảng Ngữ văn Lớp 10 - Tiết 7+8+9: Chủ đề tích hợp Chiến thắng Mtao Mxây

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn Lớp 10 - Tiết 7+8+9: Chủ đề tích hợp Chiến thắng Mtao Mxây

1. Tiết: 7, 8,9 CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP CHIẾN THẮNG MTAO MXÂY (Trích Đăm Săn – sử thi Tây Nguyên) Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự Tóm tắt văn bản tự sự dựa theo nhân vật chính
2. Một vài hình ảnh về cuộc sống- sinh hoạt của cộng đồng Ê Đê – Tây Nguyên Lễ cúng lúa Văn hóa cồng chiêng Nhà dài Chợ phiên
3. Ngày xưa .. Ngày nay .
4. I. TÌM HIỂU CHUNG: 1) Phân loại sử thi: Gồm 2 loại: + Sử thi thần thoại. + Sử thi anh hùng. 2) Vị trí đoạn trích: Đoạn trích kể chuyện Đăm Săn đánh Mtao Mxây cứu vợ về. 3) Tóm tắt sử thi Đăm Săn: (SGK) 6
5. II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN: 1) Cảnh chiến đấu và chiến thắng của Đăm Săn: * Đăm Săn khiêu chiến và Mtao Mxây đáp lại: - Đăm Săn: khiêu chiến với một thái độ quyết liệt và tự tin ở tài năng của mình. (Lời lẽ thách thức, quyết liệt, đe doạ: “Ơ diêng, ơ diêng! Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy”; “Ngươi không mà xem”; “Sao ta nữa là”). 7
6. - Mtao Mxây: +Ban đầu có vẻ ngạo nghễ, chọc tức Đăm Săn“ Tay ta còn bận ôm vợ của hai chúng ta ở trên này cơ mà” + Liền sau đó tỏ ra run sợ (sợ bị đâm lén; trang bị đầy mình mà tỏ ra tần ngần, do dự, đắn đo ). 8
7. * Khi vào cuộc chiến: - Hiệp một: + Mtao Mxây múa khiên trước,hắn múa đã lộ rõ sự kém cõi nhưng vẫn nói những lời huênh hoang. + Đăm Săn vẫn giữ thái độ bình tĩnh, thản nhiên - Hiệp hai: + Đăm Săn múa khiên,chàng múa lộ rõ sự tài giỏi +Mtao Mxây hốt hoảng trốn chạy với bước cao bước thấp .Hắn chém Đăm Săn nhưng không trúng nên cầu cứu Hơ Nhị quăng cho hắn miếng trầu . + Đăm Săn cướp được miếng trầu, chàng nhai trầu làm sức chàng tăng lên. 9
8. - Hiệp ba: + Mtao Mxay tiếp tục trốn chạy + Đăm Săn múa dũng mãnh và đuổi theo đâm trúng Mtao Mxây nhưng không thủng. Chàng phải cầu cứu thần linh. - Hiệp bốn: + Mtao Mxay tiếp tục trốn chạy. + Đăm Săn được thần linh giúp sức. Chàng đuổi theo và giết chết Mtao Mxay. =>Đăm Săn chủ động, dũng cảm, biểu tượng cho chính nghĩa và sức mạnh của cộng đồng. Mtao Mxay thụ động, hèn nhát, biểu tượng cho phi nghĩa. 10
9. 2) Đăm Săn thu phục dân làng của Mtao Mxây: - Ba lần Đăm Săn kêu gọi thì cả ba lần mọi người đều hưởng ứng (số 3 tượng trưng cho số nhiều):“Không đi sao được, tù trưởng chúng tôi đã chết, lúa chúng tôi đã mục, chúng tôi còn ở với ai?”. -> Họ nhất trí xem Đăm Săn là tù trưởng, là anh hùng của họ. - Mỗi lần đối đáp có sự khác nhau, biến đổi, phát triển-> Lòng trung thành tuyệt đối của mọi nô lệ đối với Đăm Săn ngày càng được tô đậm 11
10. - Mọi người cùng ra về theo Đăm Săn đông vui như đi hội: “Đoàn người đông như bầy cà tông, đặc như bầy thiêu thân, ùn ùn như kiến như mối”. => Thể hiện sự thống nhất cao độ giữa quyền lợi, khát vọng của cá nhân anh hùng đối với cộng đồng, bộ tộc; lòng yêu mến, sự tuân phục của tập thể cộng đồng đối cá nhân anh hùng 12
11. 3) Cảnh ăn mừng chiến thắng: Con người Ê-đê và thiên nhiên Tây Nguyên đều tưng bừng trong men say chiến thắng. - Lươn trong hang, giun trong bùn, rắn hổ, rắn mai đều chui lên cao sưởi nắng.... - Nhà Đăm Săn đông nghịt khách, tôi tớ chật ních cả nhà, ăn uống linh đình ,..... 13
12. - Đăm Săn: +Chàng nằm trên võng, tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng ở dưới đất là 1 cái nong hoa.Ngực chàng quấn chéo 1 tấm mền chiến, mình khoác tấm aó chiến , tai đeo nụ, đôi mắt long lanh như mắt chim ghếch. +Chàng uống không biết say, ăn không biết no,chuyện trò không biết chán +Bắp chân chàng to bằng cây xà ngang, sức chàng ngang sức voi đực, hơi thở chàng ầm ầm tựa sấm dậy,chàng nằm sắp thì gãy gầm sàn,.... 14
13. +Cả miền Ê-đê Ê-ga ca ngợi chàng là dũng tướng chắc chết mười mươi cũng không lùi bước. =>Nghệ thuật so sánh, phóng đại->Đăm Săn là 1 dũng sĩ, 1 anh hùng kết tinh những phẩm chất tốt đẹp của cộng đồng.Ở đây, nhân vật sử thi Đăm Săn thực sự có tầm vóc lịch sử khi được đặt giữa 1 bối cảnh rộng lớn của thiên nhiên, xã hội và con người Tây Nguyên. 15
14. III. TỔNG KẾT: 1) Nghệ thuật: - Tổ chức ngôn ngữ phù hợp với thể loại sử thi: ngôn ngữ của người kể biến hoá linh hoạt, hướng tới nhiều đối tượng; ngôn ngữ đối thoại được khai thác ở nhiều góc độ - Sử dụng có hiệu quả lối miêu tả song hành, đòn bẩy, thủ pháp so sánh, phóng đại, đối lập, tăng tiến,... 16
15. 2) Ý nghĩa văn bản: Đoạn trích khẳng định sức mạnh và ngợi ca vẻ đẹp của người anh hùng Đăm Săn - một người trọng danh dự, gắn bó với hạnh phúc gia đình và thiết tha với cuộc sống bình yên, phồn vinh của thị tộc, xứng đáng là người anh hùng mang tầm vóc sử thi của dân tộc Ê-đê thời cổ đại. 17
16. Củng cố: Nội dung bài học Dặn dò: HS học bài,soạn bài: Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy