Bài giảng Ngữ văn Lớp 10 - Tấm Cám - Năm học 2021

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn Lớp 10 - Tấm Cám - Năm học 2021

1. TẤM CÁM Truyện cổ tích
2. I- Tìm hiểu chung: 1. Thể loại - Khái niệm: SGK - Phân loại: cổ tích về loài vật, cổ tích thần kì, cổ tích sinh hoạt. Em hãy nhắc lại khái niệm về truyện cổ tích. Truyện cổ tích chia làm mấy loại?
3. 2. Truyện cổ tích Tấm Cám - Thể loại: thuộc loại cổ tích thần kì. - Kiểu truyện: Nhân vật mồ côi, bất hạnh trải qua hoạn nạn cuối cùng được hưởng hạnh phúc. Em hãy tự đọc văn bản truyện trong SGK, sau đó tóm tắt lại truyện bằng 5 -> 7 câu.
4. Kể chuyện Tấm Cám qua hình ảnh
5. - Tóm tắt: Tấm mồ côi phải sống cùng mẹ kế và đứa em cùng cha khác mẹ là Cám. Mẹ con Cám ngược đãi, đối xử tệ bạc với Tấm. Ngày hội, mẹ con Cám đi dự hội, bắt Tấm ở nhà nhặt thóc lẫn gạo, Tấm khóc được Bụt giúp, cô có quần áo đẹp đi chơi. Nhờ chiếc hài Tấm đánh rơi, nhà vua tìm được Tấm, lấy nàng làm vợ. Ngày về giỗ cha, Tấm bị mẹ con Cám giết chết. Nàng hóa thân thành chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửi, quả thị. Cuối cùng Tấm và nhà vua cũng được đoàn tụ, mẹ con Cám bị trừng phạt.
6. II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1. Tấm từ cô gái bất hạnh thành hoàng hậu - Mồ côi cha mẹ, thiếu tình thương. - Sống với mẹ ghẻ bị ngược đãi, hắt hủi, phải làm việc suốt ngày. Tấm bị mẹ con Cám ngược đãi, bất công qua những chi tiết nào?
7. TẤM MẸ CON CÁM - Mồ côi cả cha lẫn - Dì ghẻ cay nghiệt, mẹ, ở với dì ghẻ. Cám được mẹ nuông - Làm lụng vất vả chiều- Ăn trắng mặc trơn - Bắt được giỏ tép - Lừa trút giỏ tép, đầy - Nuôi cá bống giành- Lừa yếmbắt cá đỏ bống - Muốn đi xem hội - Bắt ngồi nhặt thóc -Thử giày - Khinh miệt - Được làm hoàng - Ngạc nhiên, hằn học hậu
8. TẤM CÁM Tấm Mẹ con Cám
9. Bụt đã xuất hiện giúp Tấm như thế nào?
10. * Sự giúp đỡ của yếu tố kì ảo Hành động của Thái độ, sự phản Sự giúp đỡ của yếu mẹ con Cám kháng của Tấm tố thần kì Chiếc Lừa gạt lấy giỏ Khóc Bụt cho cá bống yếm đỏ tép ( vật chất ) Con cá Lén lút giết chết Khóc. Chịu đựng, Bụt cho hi vọng bống cá bống ( Người nhường nhịn bạn an ủi ) Lễ hội Trắng trợn trộn Ý thức được thân Bụt cho chim sẻ thóc với gạo phận. Khóc một giúp, cho quần áo, (không cho Tấm mình. đôi hài, ngựa đến lễ giao tiếp mọi hội. Nhờ đó Tấm người ) thành Hoàng Hậu
11. Ý nghĩa sự giúp đỡ của yếu tố thần kì- ông Bụt là Mẹ con Cám tàn nhẫn, độc ác với động gì? cơ muốn chiếm đoạt những gì thuộc về Tấm. Bụt là hiện thân của thần linh thể hiện ước mơ của nhân dân, giúp cho người hiền lành, yếu thế.
12. II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 2. Quá trình đấu tranh bảo vệ hạnh phúc Mẹ con Cám tìm cách tiêu diệt Tấm đến cùng,Tấm không còn yếu đuối mà mạnh mẽ, quyết liệt để đòi lại hạnh phúc qua việc hoá thân nhiều lần: Sau khi bị mẹ con Cám giết, Tấm có còn cam chịu nữa không?
13. Sau khi bị mẹ con Cám giết, Tấm đã đấu tranh như thế nào qua các lần biến hóa để bảo vệ hạnh phúc của mình?
14. Tấm Mẹ con Cám - Hoá thành chim - Giết vàng anh vàng anh -Thành cây xoan đào - Chặt cây làm khung cửi - Thành khung cửi - Đốt khung cửi - Thành quả thị - Trở lại làm người, - Bị trừng trị đích sống hạnh phúc đáng Cảnh báo nhắc nhớ -> Đe dọa -> Quyết tâm hóa thân làm người -> Trừng trị kẻ ác
15. Thụ động yếu ớt (khóc) Phản ứng ngày càng mạnh mẽ (răn đe) Hành động quyết liệt (trả thù) nSự tàn ác của mẹ con Cám ngày càng tăng thì thái độ của Tấm cũng thay đổi, từ sự bị động Tấm đã có những hành động phản kháng ngày càng quyết liệt, mạnh mẽ qua những lần hóa thân. Bài học về tinh thần kiên quyết đấu tranh để giành lại sự sống, bảo vệ hạnh phúc.
16. 3. Ý nghĩa những lần hoá thân của Tấm - Sức sống mãnh liệt, không thể tiêu diệt của Cái Thiện. Thảo luận nhóm: Ý nghĩa - Cái thiện không những lầnthể hóamãi thânchịu củathiệt, chịu oan ức trong im lặng Tấmmà là gì?phải vùng dậy đấu tranh. - Cái thiện luôn chiến thắng cái ác. - Phản ánh gay gắt tính chất quyết liệt của cuộc đấu tranh giữa cái Thiện và ác.
17. * Bản chất của mâu thuẫn và xung đột trong truyện - Mâu thuẫn về gia đình: giữa Mẹ ghẻ - Con chồng : mâu thuẫn vật chất và tinh thần trong cuộc sống. - Mâu thuẫn về xã hội : Giữa cái Thiện- Ác, thật-giả
18. 4) Bài học - Phải tự mình bảo vệ hạnh phúc của mình Bài học mà truyện gửi - Không tìm gắmhạnh đến ngườiphúc đọcở cõi là nào khác mà ngay ở cõi đời này gì? - Ở hiền gặp lành, ác giả ác báo
19. III. Tổng kết 1. Nghệ thuật: - Xây dựng những mâu thuẫn, xung đột ngày càng tăng tiến. - Xây dựng nhân vật theo hai tuyến đối lập cùng tồn tại và song song phát triển - Có nhiều yếu tố thần kì