Bài giảng Ngữ văn Lớp 10 - Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn Lớp 10 - Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh

1. CÁC HÌNH THỨC KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH
2. I.Kết cấu của văn bản thuyết minh. 1.Khái niệm: là sự tổ chức, sắp xếp các yếu tố của văn bản thành một đơn vị thống nhất, hoàn chỉnh, có ý nghĩa. 2. Phân tích kết cấu của văn bản. a. Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân
3. Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân
4. * Đối tượng và mục đích thuyết minh : - Đối tượng : Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân. - Mục đích : nhằm giới thiệu cho người đọc về thời gian, địa điểm và diễn biến của hội thổi cơm thi và ý nghĩa văn hoá của nó trong đời sống tinh thần của người lao động vùng đồng bằng Bắc Bộ. * Các ý chính của văn bản : - Thời gian, địa điểm diễn ra lễ hội.
5. - Diễn biến lễ hội : + Thi nấu cơm: làm thủ tục bắt đầu cuộc thi, lấy lửa trên ngọn cây chuối, nấu cơm. + Chấm thi : các tiêu chuẩn chấm thi, cách chấm để đảm bảo chính xác, công bằng. - Ý nghĩa văn hoá của lễ hội đối với đời sống tinh thần của người dân lao động.
6. 2. Phân tích kết cấu của văn bản. b. Bưởi Phúc Trạch * Đối tượng và mục đích thuyết minh : - Đối tượng : bưởi Phúc Trạch - một loại trái cây nổi tiếng ở Hà Tĩnh. - Mục đích : giúp người đọc hình dung, cảm nhận được đặc điểm (hình dáng, màu sắc, hương vị hấp dẫn, giá trị bổ dưỡng) của bưởi Phúc Trạch.
7. Cây bưởi Phúc Trạch
8. * Các ý chính của văn bản : - Về hình dáng bên ngoài của bưởi Phúc Trạch. - Về hương vị đặc sắc của bưởi Phúc Trạch. - Về sự hấp dẫn và bổ dưỡng của bưởi Phúc Trạch. - Danh tiếng của bưởi Phúc Trạch.
9. 3. Về cách sắp xếp ý của hai văn bản Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân và Bưởi Phúc Trạch. -Văn bản Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân tổ chức kết cấu theo trình tự thời gian, xen lẫn lời kể và lời tả.
10. - Văn bản Bưởi Phúc Trạch tổ chức kết cấu theo trình tự quan hệ không gian (từ ngoài vào trong), trình tự quan hệ lôgic (các phương diện khác nhau của quả bưởi : hình dáng, màu sắc, hương vị, giá trị bổ dưỡng) và trình tự quan hệ nhân quả (giữa ý thứ nhất, thứ hai và ý thứ ba ; giữa ý thứ ba và ý thứ tư).
11. II. Luyện tập. 1. Bài tập 1. Thuyết minh về bài “Tỏ lòng” của Phạm Ngũ Lão. - Hình thức kết cấu: hỗn hợp. - Nội dung thuyết minh: + Giới thiệu về tác giả Phạm Ngũ Lão- một người văn võ toàn tài, một vị tướng giỏi, trước là môn khách sau là con rể của Trần Quốc Tuấn. + Giới thiệu về nội dung bài thơ: * Hai câu đầu: Vẻ đẹp, sức mạnh của con người và quân đội nhà Trần đồng thời là bức chân dung tự họa của dũng tướng Phạm Ngũ Lão. * Hai câu sau: Khát vọng hào hùng của tác giả.
12. 2. Bài tập 2: Nội dung thuyết minh cơ bản về di tích Côn Sơn: - Đường đến, địa điểm. - Khung cảnh thiên nhiên sơn thuỷ hữu tình. - Cụm di tích văn hóa: chùa Côn Sơn và đền thờ Nguyễn Trãi. - Vài nét về thời gian ở ẩn của Nguyễn Trãi ở Côn Sơn. - Các lễ hội và hoạt động tham quan du lịch ở Côn Sơn hàng năm...
13. Danh thắng Côn Sơn
14. Đền thờ Nguyễn Trãi ở Côn Sơn